اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ و آلِه ، و ألبِسْني عافِيَتَكَ ··· عافِيَةَ الدّنيا و الآخِرَةِ ، و امنُنْ عَلَيَّ بِالصِّحَّةِ و الأمنِ و السَّلامَةِ في دِيني و بَدَني ، و البَصيرَةِ في قَلبي ، و النَّفاذِ في اُموري .;

بار خدايا! بر محمّد و خاندان او درود فرست و جامه عافيت بر من بپوشان ··· عافيت در دنيا و آخرت را و با [عطاىِ نعمتِ] تندرستى و امنيت و سلامتِ در دين و بدنم و بينايى در دلم و راه افتادن كارهايم، بر من منّت گذار.;

آدابُ العُلَماءِ زِيادَةٌ في العَقلِ ··· و كَفُّ الأذى مِن كَمالِ العَقلِ .;

همنشينى با دانشمندان موجب فزونى خرد است··· و آزار نرساندن، از كمال خرد است.;

أمّا حَقُّ رَعِيَّتِكَ بِالعِلمِ ; فأن تَعلَمَ أنَّ اللّه َ عَزَّ و جلَّ إنَّما جَعَلَكَ قَيِّما لَهُم فيما آتاكَ مِنَ العِلمِ ، و فَتَحَ لَكَ مِن خَزائنِهِ ، فإذا أحسَنتَ في تَعليمِ النّاسِ و لَم تَخرُقْ بِهِم و لَم تَضجَرْ عَلَيهِم زادَكَ اللّه ُ مِن فَضلِهِ ، و إن أنتَ مَنَعتَ النّاسَ عِلمَكَ أو خَرَقتَ بِهِم عِندَ طَلَبِهِمِ العِلمَ كانَ حَقّا عَلَى اللّه ِ عَزَّ و جلَّ أن يَسلُبَكَ العِلمَ و بَهاءَهُ ، و يُسقِطَ مِنَ القُلوبِ مَحَلَّكَ .;

حق شاگرد تو اين است كه بدانى خداوند، به واسطه علم و دانشى كه به تو داده و از خزانه هاى [دانش ]خود براى تو گشوده، تو را سرپرست شاگردانت ساخته است. بنا بر اين، اگر مردم را خوب آموزش دهى و با آنان درشتى و بدرفتارى نكنى و از تعليمشان به ستوه نيايى، خداوند از فضل خود بر دانش تو بيفزايد. اما اگر دانش خود را از مردم مضايقه كنى يا وقتى براى آموختن دانش نزد تو آمدند با ايشان درشتى و بدرفتارى كنى، بر خداوند عزّ و جلّ سزاوار است كه علم و شكوه آن را از تو بگيرد و جايگاه تو را از دل مردم بيندازد.;

حَقُّ سائسِكَ بِالعِلمِ ; التَّعظيمُ لَهُ ، و التَّوقيرُ لِمَجلِسِهِ ، و حُسنُ الاستِماعِ إلَيهِ ، و الإقبالُ عَلَيهِ ، و أن لا تَرفَعَ عَلَيهِ صَوتَكَ ، و أن لا تُجيبَ أحَدا يَسألُهُ عَن شَيءٍ حَتّى يَكونَ هُوَ الّذي يُجيبُ ، و لا تُحَدِّثَ في مَجلسِهِ أحَدا ، و لا تَغتابَ عِندَهُ أحَدا ، و أن تَدفَعَ عَنهُ إذا ذُكِرَ عِندَكَ بِسُوءٍ ، و أن تَستُرَ عُيوبَهُ ، و تُظهِرَ مَناقِبَهُ ، و لا تُجالِسَ لَهُ عَدُوّا ، و لا تُعادِيَ لَهُ وَلِيّا ، فإذا فَعَلتَ ذلكَ شَهِدَ لَكَ مَلائكَةُ اللّه ِ بِأنَّكَ قَصَدتَهُ و تَعَلَّمتَ عِلْمَهُ للّه ِِ جَلَّ اسمُهُ لا لِلنّاسِ .;

حق استاد تو اين است كه به او احترام گذارى، محضرش را موقّر دارى، با دقت به سخنانش گوش بسپارى، رويت به او باشد و به او توجّه نمايى، صدايت را بر صداى او بلندتر نكنى، هرگاه كسى از او سؤالى كند تو جواب ندهى، بلكه بگذارى خودش جواب دهد. در محضر او با كسى سخن نگويى، در حضور او از كسى غيبت نكنى، اگر پيش تو از او بدگويى شود، از وى دفاع كنى. عيبهايش را بپوشانى، خوبيها و صفات نيكش را آشكار سازى، با دشمن او همنشينى نكنى و با دوستش دشمنى نورزى. هر گاه اين كارها را كردى فرشتگان خدا درباره ات گواهى دهند كه تو براى رضاى خداى بلند نام، نه براى مردم، نزد آن استاد رفته اى و دانش او را فرا گرفته اى.;

مَكتوبٌ في الإنجيلِ ; لا تَطلُبوا عِلمَ ما لا تَعمَلونَ و لَمّا عَمِلتُم بِما عَلِمتُم ؛ فإنَّ العِلمَ إذا لَم يُعمَلْ بِه لَم يَزدَدْ مِنَ اللّه ِ إلاّ بُعدا .;

در انجيل نوشته شده است; تا آنچه را آموخته ايد به كار نبسته ايد، در پى آموختن آنچه نمى دانيد نرويد؛ زيرا علم، هر گاه به آن عمل نشود، جز بر دورى [عالم] از خدا نيفزايد.;

كَفانا اللّه ُ و إيّاكَ مِنَ الفِتَنِ ، و رَحِمَكَ مِنَ النّارِ ، فقَد أصبَحتَ بِحالٍ يَنبَغي لِمَن عَرَفَكَ بِها أن يَرحَمَكَ ، فقَد أثقَلَتكَ نِعَمُ اللّه ِ بِما أصَحَّ مِن بَدَنِكَ ، و أطالَ مِن عُمُرِكَ ، و قامَت عَلَيكَ حُجَجُ اللّه ِ بِما حَمَّلَكَ مِن كِتابِهِ ، وَ فَقَّهَكَ فيهِ مِن دِينِهِ ، و عَرَّفَكَ مِن سُنَّةِ نَبِيِّهِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله ، (فَرضيَ) لَكَ في كُلِّ نِعمَةٍ أنعَمَ بِها عَلَيكَ ، و في كُلِّ حُجَّةٍ احتَجَّ بِها عَلَيكَ الفَرضَ (بما) قَضى .;

خداوند ما و تو را از فتنه ها نگه دارد و به تو از آتش دوزخ رحم كند؛ چه، تو به حال و روزى افتاده اى كه سزاست هر كس تو را بدان حال ببيند برايت دلسوزى كند؛ زيرا نعمتهاى خداوند تو را سنگين بار كرده است; تنى سالم و عمرى دراز به تو داده است. حجّتهاى خدا بر تو اقامه شده است؛ زيرا كه تو را قرآن دان كرده و در دينش فقيه گردانيده و سنّت پيامبرش محمّد صلى الله عليه و آله را به تو شناسانده است. در هر نعمتى كه به تو داده و در هر حجّتى كه برايت آورده، وظيفه اى مقرّر فرموده است.;

وَ اجعَلْني مِمَّن أطَلتَ عُمرَهُ ، و حَسَّنتَ عَمَلَهُ ، و أتمَمتَ عَلَيهِ نِعمَتَكَ ، و رَضيتَ عَنهُ ، و أحيَيتَهُ حَياةً طَيِّبَةً في أدوَمِ السُّرورِ و أسبَغِ الكَرامَةِ و أتَمِّ العَيشِ .;

مرا چون كسى قرار ده كه عمرش را دراز و كردارش را نيكو گردانده اى و نعمتت را بر او كامل كرده اى و از وى خشنودى و زندگى خوش و همراه با پايدارترين شادمانى و كاملترين كرامت و معيشت عطايش فرموده اى.;

و عَمِّرْني ما كانَ عُمري بِذْلَةً في طاعَتِكَ ، فإذا كانَ عُمري مَرتَعا لِلشَّيطانِ فَاقبِضْني إلَيكَ .;

عمر مرا تا زمانى كه صرف طاعت تو شود، دراز گردان و هر گاه عمرم چراگاه شيطان شود، جانم را بستان و به سوى خود بِبَر.;

إنَّ أحَبَّكُم إلَى اللّه ِ عَزَّ و جلَّ أحسَنُكُم عَمَلاً ، و إنَّ أعظَمَكُم عِندَ اللّه ِ عَمَلاً أعظَمُكُم فيما عِندَ اللّه ِ رَغبَةً .;

محبوبترين شما نزد خداوند عزّ و جلّ نكو كارترين شماست. و كارِ آن كس نزد خداوند پر ارجتر و زيادتر است كه رغبتش به آنچه نزد اوست زيادتر باشد.;

إنّي لاَُحِبُّ أن اُداوِمَ عَلَى العَمَلِ ، و إن قَلَّ .;

من دوست دارم كه بر عمل مداومت داشته باشم، گر چه آن عمل اندك باشد.;

إنّي لاَُحِبُّ أن أقدِمَ عَلى رَبّي و عَمَلي مُستَوٍ .;

من دوست دارم كه با اعمالى همسان بر پروردگارم وارد شوم [و كم و زياد و افراط و تفريطى در آن نباشد].;

إنَّ أعظَمَكُم عِندَ اللّه ِ عَمَلاً ، أعظَمُكُم فيما عِندَ اللّه ِ رَغبَةً .;

عمل آن كس از شما نزد خداوند بزرگتر است كه رغبت او به آنچه نزد خداست بزرگتر باشد.;

اِعلَمْ يَا بنَ آدَمَ أنَّ مِن وَراءِ هذا أعظَمَ و أفظَعَ و أوجَعَ لِلقُلوبِ يَومَ القِيامَةِ ، ذلكَ يَومٌ مَجموعٌ لَهُ النّاسُ و ذلكَ يَومٌ مَشهودٌ ، يَجمَعُ اللّه ُ فيهِ الأوَّلينَ و الآخِرينَ .;

بدان اى پسر آدم كه در پس امروز روزى بزرگتر و ترسناكتر و درد آورتر براى دلهاست و آن روز قيامت است. در آن روز مردم گرد آورده مى شوند و در آن روز همگان حاضر گرديده مى شوند. در آن روز خداوند اولين و آخرين خلايق را جمع مى كند.;

العَجَبُ كُلُّ العَجَبِ لِمَن أنكَرَ النَّشأةَ الاُخرى و هُوَ يَرَى الاُولى .;

شگفتا! شگفتا، از كسى كه آفرينش نخست را مى بيند و آفرينش ديگر را منكر است.;

أشَدُّ ساعاتِ ابنِ آدَمَ ثَلاثُ ساعاتٍ ; السّاعَةُ الّتي يُعايِنُ فيها مَلَكَ المَوتِ ، و السّاعَةُ الّتي يَقومُ فيها مِن قَبرِهِ ، و السّاعَةُ الّتي يَقِفُ فيها بَينَ يَدَيِ اللّه ِ تَبارَكَ و تَعالى .;

سخت ترين لحظات فرزند آدم سه لحظه است ; لحظه اى كه ملك الموت را مى بيند، لحظه اى كه از گور خود بر مى خيزد و لحظه اى كه در پيشگاه خداى تبارك و تعالى مى ايستد.;

رُبَّ مَغرورٍ مَفتونٍ يُصبِحُ لاهِيا ضاحِكا يَأكُلُ و يَشرَبُ ، و هو لا يَدرِي لَعلَّهُ قد سَبَقَت لَهُ مِنَ اللّه ِ سَخَطَةٌ يَصلى بها نارَ جَهَنَّمَ .;

اى بسا شخص غافل فريفته اى كه روز خود را به هوسرانى و خنده و خوردن و آشاميدن مى گذراند، بى خبر از آن كه شايد خشمى از خداوند او را فرا گرفته باشد كه بدان در آتش دوزخ افكنده شود.;

ما تَجَرَّعتُ جُرعَةً أحَبَّ إلَيَّ مِن جُرعَةِ غَيظٍ لا اُكافِي بها صاحِبَها .;

هيچ جرعه اى سرنكشيدم كه نزد من خوشتر از جرعه خشمى باشد كه با آن طرف مقابل را تلافى نكنم (كيفر ندهم).;

وَيحَكَ يا بنَ آدمَ ! الغافِلُ و ليسَ بمَغفولٍ عَنهُ ، ابنَ آدمَ إنّ أجَلَكَ أسرَعُ شَيءٍ إلَيكَ ، قد أقبَلَ نَحوَكَ حَثيثا يَطلُبُكَ ··· ! .;

واى بر تو اى آدمى زاده! اى غافلى كه از تو غافل نيستند، اى فرزند آدم! مرگِ تو شتابانتر از هر چيز ديگرى به سوى تو مى آيد؛ سراسيمه سوى تو آمده است و تو را مى جويد.;

اِعلَمْ وَيحَكَ يَا بنَ آدمَ ! أنَّ قَسوَةَ البِطنَةِ ، و كِظَّةَ المِلْأةِ ، و سُكرَ الشِّبَعِ ، و غِرَّةَ المُلكِ ، مِمّا يُثَبِّطُ و يُبطِئُ عنِ العَمَلِ ، و يُنسِي الذِّكرَ ، و يُلهِي عنِ اقتِرابِ الأجَلِ ، حتّى كَأنَّ المُبتَلى بِحُبِّ الدنيا بهِ خَبَلٌ مِن سُكرِ الشَّرابِ .;

واى بر تو اى فرزند آدم! بدان كه سنگينىِ پُرخورى و رخوت و تنبلىِ برخاسته از انباشتنِ معده و مستى سيرى و غفلتِ حاصل از قدرت، از چيزهايى هستند كه انسان را در زمينه عمل كُند و تنبل مى كنند و ذكر خدا را از ياد او مى برند و از نزديك بودن مرگ، غافل مى سازند، تا جايى كه گرفتار دوستى دنيا، گويى از مستىِ شراب، ديوانه شده است.;

ما استَغنى أحَدٌ بِاللّه ِ إلاّ افتَقَرَ الناسُ إلَيهِ .;

هيچ كس به خدا توانگر نشد، مگر اين كه مردم به او نيازمند شدند.;