إنَّ مَن طَلَبَ العِبادَةَ تَزَكّى لَها .;

هر كه جوياى عبادت است، خود را براى آن پاك گرداند.;

قَطَعَ العِلمُ عُذرَ المُتَعَلِّمِينَ .;

علم، راه عذر را بر جويندگان دانش بسته است.;

لا تُعاجِلِ الذَّنبَ بِالعُقوبَةِ ، و اجعَل بَينَهُما لِلاعتِذارِ طَريقا .;

گناه را زود كيفر مده، بلكه ميان گناه و كيفر، راهى براى عذرخواهى باقى بگذار.;

الحَمدُ للّه ِِ الّذي لَم يَكُنْ لَهُ أوّلٌ مَعلومٌ و لا آخِرٌ مُتناهٍ .;

ستايش خدايى را سزد كه او را نه آغازى است دانسته و نه فرجامى به سر آمدنى.;

فيكَ عَظَمَةٌ ! ـ ; لا بَل فِيَّ عِزَّةٌ ، قالَ اللّه ُ تَعالى ; «و للّه ِِ العِزَّةُ و لِرَسولِهِ و لِلمُؤمِنينَ» .;

در تو نخوت است! ـ فرمود ; نه، بلكه در من عزّت است. خداوند متعال فرموده است; «و عزّت از آن خدا و رسول او و مؤمنان است».;

صاحِبِ النّاسَ مِثلَ ما تُحِبُّ أن يُصاحِبوكَ بِهِ .;

با مردم آن گونه رفتار كن كه دوست دارى با تو رفتار كنند.;

لا تُعاجِلِ الذَّنبَ (بـِ ) العُقوبَةِ ، وَ اجعَلْ بَينَهُما لِلاعتِذارِ طَريقا .;

گناه را زود كيفر مده و ميان آن دو راهى براى پوزش خواهى باقى بگذار.;

لا غِنى أكبَرُ مِنَ العَقلِ .;

هيچ ثروتى، بالاتر از خرد نيست.;

التَّجَرُّعُ لِلغُصَّةِ حَتّى تَنالَ الفُرصَةَ .;

جام اندوه را جرعه جرعه نوشيدن تا به دست آمدن فرصت.;

حِفظُ قَلبِكَ ما استَودَعتَهُ .;

اين كه دلت آنچه را به او مى سپارى، نگه دارد.;

رَأسُ العَقلِ مُعاشَرَةُ النّاسِ بِالجَميلِ .;

خوشرفتارى با مردم، رأس خرد است.;

عَلِّمِ النّاسَ ، و تَعَلَّمْ عِلمَ غَيرِكَ ، فتَكونَ قَد أتقَنتَ عِلمَكَ ، و عَلِمتَ ما لَم تَعلَمْ .;

دانش خود را به ديگران بياموزان و دانش ديگران را بياموز؛ زيرا با اين كار هم دانش خودت را محكم و استوار كرده اى و هم آنچه را نمى دانسته اى آموخته اى.;

عَجَبٌ لِمَن يَتَفَكَّرُ في مَأكولِهِ كَيفَ لا يَتَفَكَّرُ في مَعقولِهِ ، فيُجَنِّبَ بَطنَهُ ما يُؤذيهِ ، و يُودِعَ صَدرَهُ ما يُردِيهِ ! .;

در شگفتم از كسى كه درباره خوراك جسم خود مى انديشد چگونه درباره خوراك فكر خود نمى انديشد؟ شكمش را از آنچه زيانبار است پرهيز مى دهد، اما در سينه خود چيزهايى مى سپارد كه مايه نابوديش مى شود.;

قَطَعَ العِلمُ عُذرَ المُتَعَلِّمينَ .;

علم، براى فرا گيرندگان آن، جاى عذر و بهانه اى باقى نگذاشته است.;

لا يَنقُصُ أحَدٌ مِن حَقِّنا إلاّ نَقَصَهُ اللّه ُ مِن عِلمِهِ .;

هيچ كس از حقّ ما نكاست، مگر اين كه خداوند از دانش او كاست.;

العاداتُ قاهِراتٌ ، فَمَنِ اعتادَ شَيئا في سِرِّهِ و خَلَواتِهِ، فَضَحَهُ في عَلانِيَتِهِ و عِندَ المَلَأِ .;

عادتها مقهور كننده اند. پس، هر كس در نهان و خلوتهاى خود به چيزى عادت كند، آن چيز او را در آشكار و ميان جمع رسوا سازد.;

لا يُعرَفُ الرأيُ إلاّ عندَ الغَضبِ .;

انديشه، جز به هنگام خشم شناخته نشود.;

الغَفلَةُ تَركُكَ المَسجِدَ، و طاعَتُكَ المُفسِدَ .;

غفلت آن است كه مسجد [رفتن براى نماز] را ترك كنى و از تبهكار فرمان برى.;

قِلَّةُ أمانيكَ و الرِّضا بما يَكفيكَ .;

توانگرى چيست؟ ـ فرمود ; اندك بودن آرزوها و خرسندى به آنچه بسنده است.;

قالَ عليٌّ لأهلِ الكوفةِ ; اللّهُمَّ كما ائتَمَنتُهُم فَخانُوني ، و نَصَحتُ لَهُم فَغَشُّونِي ، فَسَلِّطْ علَيهِم فَتى ثَقيفٍ الذَّيّالَ المَيّالَ ! يَأكُلُ خَضِرَتَها ، و يَلبَسُ فَروَتَها ، يَحكُمُ فيها بحُكمِ الجاهِليَّةِ ـ قالَ الحسنُ عليه السلام ـ ; و ما خُلِقَ الحَجّاجُ يومَئذٍ .;

على عليه السلام به مردم كوفه فرمود; «بار خدايا! من به آنها اعتماد كردم و آنها به من خيانت ورزيدند. من براى آنان خيرخواهى كردم و آنان با من دغلكارى كردند. پس جوان پر نخوت بيدادگرِ منحرفِ ثقيف را بر آنان مسلّط گردان! همان كه سبزه (اموال) كوفه را مى خورد و پوستين آن را مى پوشد و به شيوه جاهليت در ميان آنان حكومت مى كند». در آن روز حجّاج هنوز متولّد نشده بود.;