ـ في الدّعاء ـ : وَهَبْ لي نُورا أمشي بهِ في النّاسِ ، وأهتَدي بهِ في الظُّلُماتِ ، وأستَضيءُ بهِ مِن الشَّكِّ والشُّبُهاتِ .

ـ در دعا ـ گفت : و مرانورى بخش تا با آن در ميان مردم گام بردارم و به واسطه آن در تاريكى ها راه يابم و در پرتو آن از شكّ و شبهات به درآيم.

إنّ مِن أخلاقِ المُؤمنِ الإنفاقَ على قَدرِ الإقتارِ .

از خصلت هاى مؤمن، انفاق كردن به اندازه تنگدستى است.

المُنافِقُ يَنهى ولا يَنتَهي ، ويأمُرُ بما لا يأتي ، إذا قامَ في الصَّلاةِ اعتَرَضَ ، وإذا رَكَعَ رَبَضَ ، وإذا سَجَدَ نَقَرَ ، وإذا جَلَسَ شَغَرَ ، يُمسي وهَمُّهُ الطَّعامُ وهُو مُفطِرٌ ، ويُصبِحُ وهَمُّهُ النَّومُ ولَم يَسهَرْ ، إن حَدَّثَكَ كَذبَكَ ، وإن وَعَدَكَ أخلَفَكَ ، وإنِ ائتَمَنتَهُ خانَكَ ، وإن خالَفتَهُ اغتابَكَ .

منافق نهى مى كند و خودنهى نمى پذيرد، به آنچه دستور مى دهد خودش عمل نمى كند، چون به نماز ايستد به چپ و راست مى نگرد، چون ركوع كند خود را به زمين اندازد، چون سجده كند [مانند پرندگان ]منقار به زمين زند و چون بنشيند نيم خيز نشيند احتمالاً اين حركات ناشى از عجله و اهميت ندادن به نماز و واجبات است . ، چون شب شود با اينكه روزه نداشته است همه اش به فكر خوردن غذاست و در روز با آنكه شب زنده دارى نكرده است، همّ و غمش خفتن است. اگر سخنى (حديثى) به تو گويد، دروغ گويد و اگر به تو وعده اى دهد، خلف وعده كند و اگر به او اعتماد كنى و امانتى سپارى به تو خيانت كند و اگر با او مخالفت كنى، پشت سرت بدگويى كند.

ـ في المُناجاةِ ـ : إلهي ، إليكَ أشكو نَفسا بالسُّوءِ أمّارَةً ، وإلَى الخَطيئةِ مُبادِرَةً ، وبمَعاصيكَ مُولَعَةً ، ... كثيرَةَ العِلَلِ ، طَويلَةَ الأمَلِ ، إن مَسَّها الشَّرُّ تَجزَعْ ، وإن مَسَّها الخَيرُ تَمنَعْ ، مَيّالَةً إلَى اللَّعبِ واللَّهوِ ، مَملُوّةً بالغَفلَةِ والسَّهوِ ، تُسرِعُ بي إلَى الحَوبَةِ ، وتُسَوِّفُني بالتَّوبَةِ .

ـ در مناجات ـ گفت: الهى،به تو شكايت مى كنم از نفسى كه همواره به بدى فرمان مى دهد و به سوى گناه مى شتابد و به معاصى تو آزمند است... پر عذر و بهانه است و آرزوى دراز دارد، اگر به او گزندى رسد بيتابى مى كند و اگر خير و بركتى رسدش بخل مى ورزد، شيفته بازى و سرگرمى است، آكنده از غفلت و بى خبرى است، مرا به سوى گناه مى شتاباند و در كار توبه، به من وعده امروز و فردا مى دهد.

كَثرَةُ النُّصحِ يَدعوإلَى التُّهمَةِ .

نصيحت زياد باعث بدبينى و تهمت مى شود.

ـ في احتِجاجِهِ مَع قُرَشيٍّ يَصِفُ فيهِ تَزويجَ هابِيلَ بلوزا اُختِ قابِيلَ ، وتَزويجَ قابيلَ بإقليما اُختِ هابِيلَ ، فقالَ لَهُ القُرَشيُّ : فأولَداهُما؟! ـ : نَعَم . فقالَ لَهُ القُرَشيُّ : فهذا فِعلُ المَجوسِ إنّما فَعَلوا ذلكَ بعدَ التَّحريمِ مِن اللّه ِ . ثُمّ قالَ لَهُ عليُّ بنُ الحسينِ عليهماالسلام : لا تُنكِرْ هذا إنّما هِيَ شَرايعُ جَرَت ... فكانَ ذلكَ شَريعَةً مِن شَرايعِهِم ، ثُمّ أَنزَلَ اللّه ُ التَّحريمَ بعدَ ذلكَ

در بحث با شخصى قرشى كه طى آن به نحوه ازدواج هابيل با بلوزا خواهر قابيل و ازدواج قابيل با اقليما خواهر قابيل مى پردازد و آن قرشى مى گويد : پس ، فرزندان آن دو با هم ازدواج كردند؟ فرمود : آرى . قرشى گفت : اين كارى است كه امروزه مجوسى ها مى كنند! على بن حسين عليهماالسلامفرمود : مجوس اين كار را بعد از تحريم خداوند انجام دادند . على بن حسين عليه السلام سپس فرمود : منكر اين مطلب مباش . اين ها قوانين و شرايعى است كه صورت گرفته است ... پس اين يكى از شرايع و مقررات آن ها بود . اما بعدا خداوند آن را تحريم كرد .

اِستِثمارُ المالِ تَمامُ المُرُوَّةِ .

بهره بردارى از مال (به كار انداختن سرمايه) كمال مردانگى است.

ـ لمّا سُئلَ عنِ المَوتِ ـ : لِلمؤمنِ كنَزعِ ثِيابٍ وَسِخَةٍ قَمِلَةٍ ، وفَكِّ قُيودٍ وأغلالٍ ثَقيلَةٍ ، والاستِبدالِ بأفخَرِ الثِّيابِ وأطيَبِها رَوائحَ ، وأوطَاَ المَراكِبِ ، وآنَسِ المَنازِلِ ؛ وللكافِرِ كخَلعِ ثِيابٍ فاخِرَةٍ ، والنَّقلِ عن مَنازِلَ أنيسَةٍ ، والاستِبدالِ بأوسَخِ الثِّيابِ وأخشَنِها ، وأوحَشِ المَنازِلِ ، وأعظَمِ العَذابِ .

ـ در پاسخ به اين پرسش كه مرگ چيست؟ ـ فرمود : براى مؤمن چون بركندن جامه هايى چركين و شپشى از تن است و از هم گسستن كُند و زنجيرهاى گرانبار و جايگزين كردن فاخرترين و خوشبوترين جامه ها و راهوارترين مركب ها و امن ترين منزل ها. و براى كافر به منزله بركندن جامه هايى فاخر از تن و منتقل شدن از منزل هايى امن و جايگزين كردن آنها به كثيف ترين و خشن ترين جامه ها و وحشتناك ترين منزل ها و بزرگترين عذاب است.

المؤمنُ يَصمُتُ لِيَسلَمَ ، ويَنطِقُ لِيَغنَمَ... إن زُكِّيَ خافَ مِمّا يَقولونَ ، ويَستَغفِرُ اللّه َ لِما لايَعلمونَ ، لايَغِرُّهُ قَولُ مَن جَهِلَهُ ، ويَخافُ إحصاءَ ما عَمِلَهُ .

مؤمن خاموش مى ماند، تا سالم ماند و سخن مى گويد، تا سود برد... اگر به پاكى ستوده شود، از آنچه مى گويند هراسان مى شود و از آنچه كه نمى دانند، از خداوند آمرزش مى طلبد. سخن كسى كه او را نمى شناسد [و مى ستايدش ]فريبش نمى دهد و از برشمردن اعمالش [در آخرت ]مى ترسد.

القَولُ الحَسَنُ يُثرِيالمالَ ، ويُنمي الرِّزقَ ، ويُنسِئُ في الأجَلِ ، ويُحَبِّبُ إلَى الأهلِ ، ويُدخِلُ الجَنَّةَ .

گفتار نيك، دارايى را زياد مى كند و روزى را افزايش مى دهد و اجل را به تأخير مى اندازد و انسان را نزد خانواده محبوب مى گرداند و [شخص را ]به بهشت مى برد.

إنّ الكريمَ يَبتَهِجُ بفَضلِهِ ، واللَّئيمَ يَفتَخِرُ بمُلكِهِ .

انسان بزرگوار به بخشش خود مى بالد، و انسان پست به دارايى خويش مى نازد.

ـ كانَ يقولُ لِوُلدِهِ ـ : اتَّقُوا الكَذِبَ الصَّغيرَ مِنهُ والكبيرَ ، في كلِّ جِدٍّ وهَزلٍ ، فإنّ الرجُلَ إذا كذبَ في الصَّغيرِ اجتَرَأَ علَى الكبيرِ .

ـ خطاب به فرزندان خود ـ فرمود : از دروغ كوچك و بزرگش، جدّى و شوخى اش بپرهيزيد؛ زيرا انسان هر گاه در چيز كوچك دروغ بگويد، به گفتن دروغ بزرگ جرى مى شود .

وَدِدتُ واللّه ِ أنّي افتَدَيتُ خَصلَتَينِ في الشِّيعَةِ لنا بِبَعْضِ لَحمِ ساعِدي : النَّزَقُ وقِلَّةُ الكِتمانِ .

به خدا سوگند كه حاضرم به جبران دو خصلتِ شيعيانمان مقدارى از گوشت ساعد خود را فديه دهم: شتابزدگى و كمى راز دارى.

قالَ موسى بن عمرانَ عليه السلام :يا رَبِّ ، مَن أهلُكَ الذينَ تُظِلُّهُم في ظِلِّ عَرشِكَ يَومَ لا ظِلَّ إلّا ظِلُّكَ ؟ قالَ : فَأوحَى اللّه ُ إلَيهِ : الطاهِرَةُ قُلوبُهُم .

موسى بن عمران عليه السلام به خدا عرض كرد : پروردگارا! كيستند آن كسان تو كه زير سايه عرش تو هستند، در آن روزى كه هيچ سايه اى جز سايه تو نيست؟ خداوند به او وحى فرمود : پاكدلان.

ـ في قولِهِ تعالى: «ولَكُم في القِصاصِ حَياةٌ» : لأنَّ مَن هَمَّ بالقَتلِ فَعَرَفَ أ نّهُ يُقتَصُّ مِنهُ فكَفَّ لِذلكَ عنِ القَتلِ كانَ حَياةً لِلّذي (كانَ) هَمَّ بقَتلِهِ ، وحَياةً لهذا الجاني الذي أرادَ أن يَقتُلَ ، وحَياةً لغَيرِهِما مِن الناسِ إذا عَلِموا أنَّ القِصاصَ واجِبٌ لا يَجرؤونَ علَى القَتلِ مَخافَةَ القِصاصِ .

ـ درباره آيه: «و براى شمادر قصاص زندگى است» ـ فرمود : چون اگر كسى تصميم بگيرد ديگرى را بكشد و بداند كه در اين صورت قصاص مى شود و بدين سبب از كشتن خوددارى ورزد، هم موجب زنده ماندن كسى است كه مى خواسته است او را بكشد و هم موجب زنده ماندن اين جنايتكارى است كه قصد آدم كشى داشته است و هم مايه زنده ماندن ديگران؛ زيرا وقتى بدانند كه قصاص واجب و لازم است از ترس قصاص جرأت آدم كشى به خود راه نمى دهند.

إنَّ أقرَبَكُم مِن اللّه ِأوسَعَكُم خُلقا .

نزديكترين شما به خداوند، گشاده خوترين شماست.

لو ماتَ مَن بَينَ المَشرِقِ والمَغرِبِ لَما استَوحَشتُ بعدَ أن يكونَ القرآنُ مَعي .

اگر همه مردم از شرق تا غرب عالم بميرند، با وجود قرآن در كنار من، هرگز احساس وحشت و تنهايى نكنم.

إذا كانَ يَومُ القِيامَهِ جَمَعَ اللّه ُ تبارَكَ وتعالَى الأوَّلينَ والآخِرينَ في صَعيدٍ واحِدٍ ، ثُمّ يُنادِي مُنادٍ : أينَ أهلُ الفَضلِ ؟ قالَ : فَيَقومُ عُنُقٌ مِن الناسِ ، فَتَلقّاهُم المَلائكةُ فيَقولونَ : وما كانَ فَضلُكُم ؟ فيَقولونَ : كنّا نَصِلُ مَن قَطَعَنا ، ونُعطِي مَن حَرَمَنا ، ونَعفُو عَمَّن ظَلَمَنا ، فيقالُ لَهُم :صَدَقتُم، ادخُلُوا الجَنَّةَ .

چون روز قيامت شود خداوند تبارك و تعالى همه مردم را، از اولين نفر تا آخرين نفر، در يك صحرا جمع كند، آن گاه آواز دهنده اى جار زند: كجايند اهل فضيلت؟ پس گروهى از مردم برخيزند. فرشتگان به استقبال آنان روند و گويند: فضل شما چه بوده است؟ گويند: ما با كسى كه از ما مى بريد پيوند برقرار مى كرديم و به آن كه ما را محروم مى كرد عطا مى كرديم و از كسى كه به ما ستم مى كرد گذشت مى كرديم. پس به آنان گفته شود: راست گفتيد، وارد بهشت شويد.

ـ أيضا ـ : وارزُقْنِي صِحَّةً في عِبادَةٍ ، وفَراغا في زَهادَةٍ .

ـ در همان دعا ـ گفت: تندرستى و صحّتى كه با عبادت گذرد و فراغتى كه با پارسايى همراه باشد، روزيم فرما.

ـ مِن دعائهِ في يومِ عَرَفَةَ ـ : وأذِقْنيطَعمَ الفَراغِ لِما تُحِبُّ بِسَعَةٍ مِن سَعَتِكَ ، والاجتِهادِ فيما يُزلِفُ لَدَيكَ وعِندَك ، وأتحِفْني بتُحفَةٍ من تُحَفاتِكَ ، واجعَلْ تِجارَتِي رابِحَةً ، وكَرَّتي غيرَ خاسِرَةٍ ، وأخِفنِي مَقامَكَ ، وشَوِّقْني لِقاءَكَ .

ـ در دعاى روز عرفه ـ گفت : [خدايا!] به گشايشى از گشايشهايت مزه فراغت براى انجام آنچه تو دوست دارى و كوشش در آنچه [مرا ]به تو نزديك مى گرداند، به من بچشان و ارمغانى از ارمغانهايت سوى من بفرست و تجارتم را سودمند و بازگشتم را بى زيان قرار ده و مرا از مقامت بترسان و مشتاق ديدارت گردان.