امام حسن عليه السلام :
تَمامُ الصَّنِيَعةِ خَيرٌ مِن ابتِدائِها؛
امام حسن عليه السلام :
تمام كردن احسان از آغاز كردن آن بهتر است .
همان، ج 78، ص 111.

امام حسن عليه السلام :
ما تَشاوَرَ قَومٌ إلاّ هُدُوا إلى رُشدِهِم ؛
امام حسن عليه السلام :
هيچ گروهى با هم مشورت نكردند ، مگر آن كه به راه پيشرفت خود رهنمون شدند .
. تحف العقول ، ص 233 .

امام حسن عليه السلام :
اَلإخاءُ الوَفاءُ فِي الشِّدَّةِ وَ الرَّخاءِ ؛
امام حسن عليه السلام :
نشانه برادرى ، وفادارى در سختى و آسايش است .
. بحار الأنوار ، ج 78 ، ص 114 .

امام حسن عليه السلام :
مَن عَدَّدَ نِعَمَهُ ، مَحَقَ كَرَمَهُ ؛
امام حسن عليه السلام :
هر كس احسان هاى خود را برشمرد ، بخشندگى خود را تباه كرده است .
. همان ، ج 74 ، ص 417 .

امام حسن عليه السلام :
اَلمَعروفُ مالَم يَتَقَدَّمهُ مَطَلٌ و لَم يَتبَعهُ مَنٌّ ؛
امام حسن عليه السلام :
احسان آن است كه تأخيرى در پيش و منّتى در پس نداشته باشد .
. همان ، ج 78 ، ص 115 .

امام حسن عليه السلام :
إذا سَمِعتَ أحَدا يَتَناوَلُ أعراضَ النّاسِ فَاجتَهِد أن لايَعرِفَكَ ؛
امام حسن عليه السلام :
هر گاه شنيدى شخصى آبروى مردم را مى ريزد ، بكوش تا تو را نشناسد .
. همان ، ج 74 ، ص 198 .

امام حسن عليه السلام :
لَقَد فارَقَكُم رَجُلٌ بِالأمسِ لم يَسبِقهُ الأوَّلونَ و لايُدرِكُهُ الآخِرونَ ؛
امام حسن عليه السلام :
ديروز مردى شما را ترك كرد كه پيشينيان بر او پيشى نگرفتند و پسينيان به او نمى رسند .
. إحقاق الحق ، ج 11 ، ص 183 .

امام حسن مجتبى عليه السلام :
كانَ رَسولُ اللّه صلي الله عليه و آله فَخْما مُفَخَّما... يَتَـكَلَّمُ بِجَوامِعِ الكَلِمِفَصْلاً لا فُضولَ فيهِ و لا تَقصيرَ. دمثا، لَيْسَ بِالجافى و لا بِالْمَهينِ تَعظُمُ عِنْدَهُالنِّعْمَةُ و اِنْ دَقَّت لا يَذُمُّ مِنها شَيئا غَيْرَ اَنَّهُ كانَ لا يَذُمُّ ذَواقا و لا يَمدَحُهُ و لا تُغضِبُهُالدُّنْيا و ما كانَ لَها، فَاِذا تُعوطىَ الحَقّ لَم يَعْرِفهُ اَحَدٌ، و لَم يَقُمْ لِغَضَبِهِ شَى ءٌ حَتّىيَنتَصِرَ لَهُ... ؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
رسول اكرم صلي الله عليه و آله (در نظرها) با شكوه و بزرگوار بودند... سخنانى كوتاه، جامع و بى چونو چرا مى گفتند بدون كم و زياد، نرم خو و مهربان بودند، در حق كسى ظلم نمى كردند،كسى را خوار نمى شمردند، نعمت را اگر چه كم بود، بزرگ مى دانستند و چيزى از آن رانكوهش نمى كردند، از مزه غذا نه بد مى گفتند و نه تعريف مى كردند، دنيا و آنچه به آنمرتبط است ايشان را خشمگين نمى ساخت و هرگاه حقى ضايع مى شد، احدى راملاحظه نمى كردند و چيزى باعث رفع خشمشان نمى شد، تا آن كه حق را حاكم سازند.
عيون اخبار الرضا، ج 2، ص 283

امام حسن عليه السلام :
لَيْسَتِ العِفَّةُ بِدافِعَةٍ رِزْقا وَ لاَ الْحِرْصُ بِجالِبٍ فَضْلاً فَاِنَّ الرِّزْقَمَقْسومٌ وَ اسْتِعْمالُ الْحِرْصِ اسْتِعْمالُ الْمَآثِمِ؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
نه پاكدامنى، روزى را از انسان دور مى كند و نه حرص، روزى زياد مى آورد؛ چونروزى قسمت شده است و حرص زدن باعث مبتلا شدن به گناهان مى شود.
تحف العقول، ص 234

امام حسن مجتبى عليه السلام :
زَوِّجْها مِنْ رَجُلٍ تَقىٍّ فَاِنَّهُ اِنْ اَحَبَّها اَكْرَمَها وَ اِنْ اَبْغَضَهالَمْ يَظْلِمْها؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
دخترت را به ازدواج مردى با تقوا درآور؛ زيرا اگر دخترت را دوست داشته باشد،گرامى اش مى دارد و اگر دوستش نداشته باشد به او ظلم نمى كند.
مكارم الاخلاق، ص 204

امام حسن مجتبى عليه السلام :
اَلنّاسُ اَرْبَعَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ لَهُ خُلقٌ وَ لا خَلاقَ لَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَهُخَلاقٌ وَ لا خُلقَ لَهُ، قَدْ ذَهَبَ الرّابِـعُ وَ هُوَ الَّذى لا خَلاقَ وَ لا خُلقَ لَهُ وَ ذلِكَ شَرُّ النّاسِوَ مِنْهُمْ مَنْ لَهُ خُلقٌ وَ خَلاقٌ فَذلِكَ خَيْرُ النّاسِ؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
مردم چهار دسته اند: دسته اى از آنها اخلاق دارند، امّا بهره اى (از دنيا) ندارند.دسته اى بهره مندند، اما اخلاق ندارند. دسته اى نه بهره اى (از دنيا) و نه اخلاق دارند كهاينها بدترين مردم اند. و دسته اى كه هم اخلاق دارند و هم (از دنيا) بهره مندند كه اينان،بهترين مردم اند.
بحارالأنوار، ج 70، ص 10، ح 8

امام حسن عليه السلام :
لَوْ اَنَّ النّاسَ سَمِعوا قَوْلَ اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ وَ رَسولِهِ لاََعْطَتْهُمُ السَّماءُقَطْرَها وَ الاَْرْضُ بَرَكَـتَها وَ لَمَا اخْتَلَفَ فى هذِهِ الاُْمَّةِ سَيْفانِ وَ لاََكَلوها خَضْراءَخَضِرَةً اِلى يَوْمِ القيامَةِ؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
اگر مردم سخن خدا و پيامبرش را مى شنيدند، آسمان بارانش را و زمين بركتش را بهآنان مى بخشيد و هرگز در اين امّت، اختلاف و زدوخورد پيش نمى آمد و همه از نعمتسر سبز دنيا تا روز قيامت، برخوردار مى شدند.
امالى طوسى، ص 566، ح 1174

قيلَ : فَمَا الدَّنِيَّةُ؟
قالَ : النَّظَرُ فِي اليَسيرِ ومَنعُ الحَقيرِ؛
پرسيدند : فرومايگى چيست؟
فرمود : «خُرده بينى و دريغ كردن اندك».
تحف العقول

قيلَ : فَمَا الشُّحُّ؟
قالَ : أن تَرى ما في يَدَيكَ شَرَفاً وما أنفَقتَهُ تَلَفاً؛
پرسيدند : بخل چيست؟
فرمود : «آنچه را در دست خود ببينى [و نگهدارى] ، مايه شرف پندارى و آنچه را انفاق كنى ، از دست رفته بدانى.
تحف العقول

قيلَ فَمَا الفَقرُ؟
قالَ : شَرَهُ النَّفسِ إلى كُلِّ شَيءِ؛
پرسيدند : نيازمندى چيست؟
فرمود : «آزمندى نفس به هر چيز».
تحف العقول

امام حسن مجتبى عليه السلام :
ما تَشَاوَرَ قَومٌ إلاّ هُدُوا إلى رُشدِهِم؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
هيچ مردمى با هم مشورت نمى كنند ، مگر آن كه به راه پيشرفتِ خويش رهنمون خواهند شد.
تحف العقول

امام حسن مجتبى عليه السلام :
اَللَّومُ أن لاتَشكُرَ النِّعمَةَ؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
فرومايگى اين است كه سپاسِ نعمت نگزارى.
تحف العقول

امام حسن مجتبى عليه السلام :
اَلقَريبُ مَن قَرَّبَتهُ ، المَوَدَّةُ وإن بَعُدَ نَسَبُهُ ، والبَعيدُ مَن باعَدَتهُ المَوَدَّةُ وإن قَرُبَ نَسَبُهُ؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
خويشاوند ، كسى است كه دوستى ، او را به آدمى نزديك ساخته ، گرچه نژاد (و تبار) او دور باشد ؛ و بيگانه كسى است كه از ديدگاه دوستى دور است ، هر چند تبار (و نژاد) او نزديك باشد.
تحف العقول

امام حسن مجتبى عليه السلام :
مَنِ اتَّكَلَ عَلى حُسنِ الاِختِيارِ مِنَ اللّه ِ لَهُ لَم يَتَمَنَّ أنَّهُ في غَيرِ الحالِ الَّتِياختارَهَا اللّه ُ لَهُ؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
هر كه بر نيكْ گزينىِ خداوند پشتْ گرم باشد ، آرزو نمى كند در وضعى جز آن كه خدا برايش اختيار فرموده ، قرار گيرد.
تحف العقول

امام حسن مجتبى عليه السلام :
اَلخَيرُ الَّذي لاشَرَّ فيهِ : اَلشُّكرُ مَعَ النِّعمَةِ وَالصَّبرُ عَلَى النّازِلَةِ؛
امام حسن مجتبى عليه السلام :
خيرى كه هرگز شرّى در آن نيست ، شكر بر نعمت و صبر بر ناگوارى هاست.
تحف العقول