خادِمي يَدايَ ، ودابَّتي رِجلاي ، وفِراشي الأرضُ ، ووِسادي الحَجَرُ ، ودِفئي في الشِّتاءِ مَشارِقُ الأرضِ ... أبِيتُ ولَيسَ لِي شيءٌ ، واُصبِحُ ولَيسَ لِي شيءٌ ، ولَيسَ على وَجهِ الأرضِ أحَدٌ أغنى مِنّي .

خدمتكار من دو دست من است و مَركبم دو پاى من و بسترم زمين و بالشم سنگ و گرمابخشم در زمستان آفتابگيرها... شبم را با تهيدستى به سر مى برم و روزم را با نادارى سپرى مى كنم و با اين حال در روى زمين احدى توانگرتر و بى نيازتر از من وجود ندارد.

لا تَنظُروا إلى أموالِ أهلِ الدُّنيا ؛فإنّ بَرِيقَ أموالِهِم يَذهَبُ بنُورِ إيمانِكُم .

به دارايى هاى دنياپرستان منگريد؛زيرا درخشش اموال آنان نور ايمان شما را مى برد.

إنّ الدابَّةَ إذا لم تُرتَكَبْ ولم تُمتَهَنْ وتُستَعمَلْ لَتَصعُبُ ويَتَغَيَّرُ خُلقُها ، وكذلكَ القُلوبُ إذا لم تُرَقَّقْ بذِكرِ المَوتِ ويَتبَعُها دُؤوبُ العِبادَةِ تَقسُو وتَغلُظُ .

ستور را هر گاه سوار نشوند و از آن بار و كار نكشند، سركش و كج خلق مى شود. دلها نيز چنين اند، هر گاه با ياد مرگ نرم نشوند و عبادت مداوم آنها را به رنج نيفكند، سخت و سنگ مى شوند.

القُلوبُ ما لم تَخرِقْها الشَّهَواتُ ويُدَنِّسْها الطَّمَعُ ويُقْسِها النَّعيمُ فَسوفَ تَكونُ أوعيَةً للحِكمَةِ .

دلها بزودى ظرفهاى حكمت خواهند شد ، اگر شهوتها آنها را از هم ندرند و طمع، آلوده شان نسازد و نعمت، آنها را سخت نگرداند .

يا عَبيدَ الدنيا ، تَحلِقُونَ رُؤوسَكُم وتُقَصِّرُونَ قُمُصَكُم وتُنَكِّسونَ رُؤوسَكُم ولا تَنزِعونَ الغِلَّ مِن قُلوبِكُم ؟ !

اى بندگان دنيا! سرهايتان را مى تراشيدو پيراهنتان را كوتاه مى كنيد و سرهايتان را به زير مى افكنيد و كينه را از دلهايتان برنمى كنيد؟!

يا عَبيدَ السّوءِ ، تَلومونَ النّاسَ عَلَى الظَّنِّ ، ولا تَلومونَ أنفُسَكُم عَلَى اليَقينِ ؟ !

اى بندگان بد! مردم را بر اساس گمان سرزنش مى كنيد و با يقينى كه به بديها و عيبهاى خود داريد خويشتن را سرزنش نمى كنيد؟

كَيفَ يَكونُ مِن أهلِ العِلمِ مَن دُنياهُ عِندَهُ آثَرُ مِن آخِرَتِهِ وهُوَ مُقبِلٌ عَلى دُنياهُ ، وما يَضُرُّهُ أحَبُّ إلَيهِ مِمّا يَنفَعُهُ؟ !

چگونه در شمار اهل علم باشدكسى كه دنياى خود را بر آخرتش ترجيح مى دهد و به دنيا روى آورده است و آنچه را به او زيان مى زند دوست تر دارد از آنچه به او سود مى رساند؟

الدِّينارُ داءُ الدِّينِ ، والعالِمُ طَبيبُ الدِّينِ ، فإذا رَأيتُمُ الطَّبيبَ يَجُرُّ الدّاءَ إلى نَفسِهِ فَاتَّهِموهُ ، وَاعلَموا أ نَّهُ غَيرُ ناصِحٍ لِغَيرِهِ .

دينار، مرض دين است و عالِم،پزشك دين. پس، هر گاه ديديد كه پزشك به اين مرض مبتلا شده است به او بدگمان باشيد و بدانيد كه او خيرخواه ديگران نيست.

خُذوا الحَقَّ مِن أهلِ الباطِلِ ،ولا تأخُذوا الباطِلَ مِن أهلِ الحَقِّ ، كونوا نُقّادَ الكَلامِ .

حق را از اهل باطل فراگيريد و باطل را از اهل حق فرا نگيريد. سخن سنج باشيد.

مَن عَلِمَ ، وعَمِلَ ، وعَلَّمَ ، عُدَّ فِي المَلَكوتِ الأعظمِ عَظيما .

هر كس بداند و عمل كند و ياد دهد، در ملكوت اعظم با عظمت به شمار آيد!

بِحقٍّ أقولُ لَكُم : إنَّهُ كَما يَنظُرُ المَريضُ إلى طَيِّبِ الطَّعامِ فلا يَلتَذُّهُ مَعَ ما يَجِدُهُ مِن شِدَّةِ الوَجَعِ، كذلِكَ صاحِبُ الدّنيا لا يَلتَذُّ بِالعِبادَةِ ولا يَجِدُ حَلاوَتَها مَعَ ما يَجِدُ مِن حُبِّ المالِ .

حقيقتى را به شما بگويم: همان گونه كه شخص بيمار به خوراك خوب و خوشمزه مى نگرد اما به سبب درد شديدى كه دارد از آن لذتى نمى برد، دنيادار نيز به سبب مالدوستيش از عبادت لذّت نمى برد و طعم شيرين آن را نمى چشد.

ـ لِرجُلٍ ـ : ما تَصنَعُ ؟ قالَ : أتَعَبَّدُ،قالَ : فمَن يَعودُ علَيكَ ؟ قالَ : أخي، قالَ: أخوكَ أعبَدُ مِنكَ .

ـ خطاب به مردى ـ فرمود : چه كار مى كنى؟ عرض كرد: عبادت پيشه كرده ام. فرمود: پس چه كسى مخارج تو را تأمين مى كند؟ عرض كرد: برادرم. فرمود: برادرت از تو عابدتر است.

إنّكُم لا تُدرِكُونَ ما تُحِبُّونَ إلّا بِصَبرِكُم على ما تَكرَهُونَ .

شما به آنچه دوست داريد نخواهيد رسيد ، مگر با صبر در برابر آنچه ناخوش مى داريد .

أشقَى الناسِ مَن هُو مَعروفٌ عندَالناسِ بِعِلمِهِ مَجهولٌ بِعَمَلِهِ .

بدبخت ترين مردم ، كسى است كه در ميان مردم به علم شناخته شده باشد و به عمل، ناشناخته .

إنّما الدنيا قَنطَـرةٌ ، فاعبُرُوها ولا تَعمُروها .

دنيا پُلى بيش نيست ؛ پس ، از آن بگذريد و آبادش مكنيد .

ـ لَمّا سئلَ عنِ الأحمَقِ ـ : المُعجَبُ برأيهِ ونَفْسِهِ ، الّذي يَرى الفَضلَ كُلَّهُ لَه لا علَيهِ ، ويُوجِبُ الحقَّ كُلَّهُ لنَفْسِهِ ولا يُوجِبُ علَيها حقّا ، فذاكَ الأحمَقُ الّذي لا حِيلةَ في مُداواتِه .

ـ در پاسخ به اين سؤال كه احمق كيست ؟ ـ فرمود : خود رأى خودپسند ، كسى كه هرچه فضيلت است از آن خود مى داند و براى ديگران، بر خود هيچ فضيلتى قائل نيست، همه حقوق را براى خود مى داند وهيچ حقّى براى ديگران بر خود قائل نيست. اين است آن احمقى كه چاره اى براى درمان او وجود ندارد.

لا تَكونَنَّ حَديدَ النَّظَرِ إلى ما لَيسَ لَكَ ؛ فَإِنَّهُ لَن يَزنِيَ فَرجُكَ ما حَفِظتَ عَينَكَ ، فَإِن قَدَرتَ ألاّ تَنظُرَ إلى ثَوبِ المَرأَةِ الَّتي لا تَحِلُّ لَكَ فَافعَل .

به آنچه [نگاه كردن بِدان] برايت [حلال] نيست ، خيره منگر؛ چرا كه اگر چشمت را حفظ كنى ، مرتكب فحشا نمى شوى و اگر مى توانى به لباس زنى كه مَحرم تو نيست ، نگاه نكنى ، چنان كن .

إيّاكُم والنَّظَرَ إلَى المَحذوراتِ ؛ فَإِنَّها بَذرُ الشَّهَواتِ ونَباتُ الفِسقِ .

از نگاه كردن به آنچه ممنوع است ، بپرهيزيد ؛ چرا كه نگاه ، بذر شهوت و جوانه فسق است .

ما أنتَنَ ريحَ هذا الكَلبِ! فَقالَ عيسى عليه السلام : ما أشَدَّ بَياضَ أسنانِهِ.

اين سگ چه بوى بدى مى دهد! حضرت عيسى عليه السلام فرمود: اما عجب دندانهاى سفيدى دارد!

خادِمى يَداىَ وَ دابَّتى رِجْلاىَ وَفِراشى الأرضُ وَ وِسادى الحَجَرُ ... أبيتُ وَ لَيسَ لى شِى ءٌ وَ اُصبِحُ وَ لَيسَ لى شِى ءٌ وَ لَيسَ عَلى وَجهِ الأرضِ أحَدٌ أغنى مِنّى.

خدمتگزار من دو دست منند، و مركب من دو پاى من؛ بستر من، زمين است و بالشم سنگ... شب را با دست خالى سپرى مى كنم و روز را هم با تهيدستى به سر مى برم، اما در عين حال در روى زمين توانگرتر از من كسى وجود ندارد.