اِعلَم ـ يَرحَمُكَ اللّه ُ ـ أنَّ الرِّبا حَرامٌ سُحتٌ مِن الكبائرِ ، و ممّا قد وَعَدَ اللّه ُ علَيهِ النارَ فَنَعُوذُ بِاللّه ِ مِنها ، و هُو مُحَرَّمٌ على لِسانِ كُلِّ نَبيٍّ و في كُلِّ كتابٍ .;

خدايت رحمت كناد! بدان كه ربا ، حرام و از گناهان كبيره است و خداوند بر آن وعده آتش داده است ، پناه مى بريم به خداوند از ربا . ربا را همه پيامبران و همه كتابهاى آسمانى حرام كرده اند .;

علّةُ تحريمِ الرِّبا ; إنّما نَهَى اللّه ُ عزّ و جلّ عَنهُ لِما فيهِ مِن فسادِ الأموالِ ، لِأنّ الإنسانَ إذا اشتَرى الدِّرهَمَ بالدِّرهَمَينِ كانَ ثَمَنُ الدِّرهَمِ دِرهَما و ثَمَنُ الآخَرِ باطِلاً ، فَبَيْعُ الرِّبا و شِـراؤهُ وَكْـسٌ على كلِّ حالٍ على المُشتَرِي و على البائعِ ، فَحَظَرَ اللّه ُ تبارَكَ و تعالى على العِبادِ الرِّبا لِعِلِّةِ فَسادِ الأموالِ .;

خداوند عزّ و جلّ ربا را حرام فرمود ؛ چون مايه بر باد رفتن اموال مى شود ؛ زيرا وقتى انسان يك درهم را به دو درهم بخرد، بهاى آن درهم [كه خريده ]يك درهم است و درهم ديگر [كه داده ]بيهوده و بيجاست . پس خريد و فروش ربوى در هر حال موجب نقصان و زيان براى خريدار و فروشنده است . بنا بر اين ، خداوند تبارك و تعالى ربا خوارى را بر بندگان ممنوع ساخت ؛ چون مايه تباه شدن اموال مى گردد .;

يا أبا الحسنِ، ما تقولُ في الرَّجعَةِ ؟ ـ ; إنّها لَحَقٌّ قد كانَت في الاُمَمِ السالِفَةِ و نَطَقَ بها القرآنُ و قد قالَ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ; يكونُ في هذهِ الاُمَّةِ كلُّ ما كانَ في الاُمَمِ السالِفَةِ حَذوَ النَّعْلِ بالنَّعلِ و القُذَّةِ بالقُذَّةِ .;

اى ابا الحسن! نظر شما درباره رجعت چيست؟ ـ فرمود ; حقيقت دارد . در ميان امّتهاى پيشين نيز وجود داشته است و قرآن از آن سخن به ميان آورده و رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده است ; هر چه در امّتهاى گذشته بوده در ميان اين امّت نيز عيناً و مو به مو پيش خواهد آمد .;

مَن شَبَّهَ اللّه َ تعالى بخَلقِهِ فهُو مُشرِكٌ ، و مَن نَسَبَ إلَيهِ ما نَهى عَنهُ فهُو كافِرٌ .;

هر كه خداوند تعالى را به مخلوقاتش تشبيه كند، مشرك است و هر كه به خداوند چيزى را نسبت دهد كه از آن نهى فرموده است ، كافر باشد .;

القائلُ بِالجَبرِ كافِرٌ ، و القائلُ بالتَّفويضِ مُشرِكٌ .;

معتقدِ به جبرْ كافر است و معتقدِ به تفويضْ مشرك .;

مَن قالَ بالتَّناسُخِ فهُو كافِرٌ بِاللّه ِ العظيمِ ، مُكَذِّبٌ بالجنّةِ و النارِ .;

كسى كه معتقد به تناسخ باشد ، به خداوند بزرگ كفر ورزيده و بهشت و دوزخ را تكذيب كرده است .;

إنّ الذي يَطلُبُ مِن فَضلٍ يَكُفُّ بهِ عِيالَهُ أعظَمُ أجرا مِنَ المُجاهِدِ في سبيلِ اللّه ِ .;

كسى كه براى تأمين مخارج خانواده اش در طلب روزى خدا بر آيد ، پاداشش بيشتر از كسى است كه در راه خدا جهاد مى كند .;

مَن أرضَى سُلطانا بما يُسخِطُ اللّه َ خَرَجَ مِن دِينِ اللّه ِ .;

هركه براى خشنودىِ فرمانروايى ، خدا را ناخشنود سازد ، از دين خدا خارج شده است .;

إنّ اللّه َ عزّ و جلّ أمَرَ بثلاثةٍ مَقرونٍ بها ثلاثةٌ اُخرى ; أمَرَ بالصلاةِ و الزكاةِ، فَمَن صَلّى و لَم يُزَكِّ لَم تُقبَلْ مِنهُ صلاتُهُ .;

خداوند عزّ و جلّ به سه چيز فرمان داد كه هر يك با چيزى ديگر قرين (پيوسته) است ; به نماز و زكات [در كنار هم ]فرمان داد . پس كسى كه نماز بخواند و زكات ندهد ، نمازش پذيرفته نشود ··· .;

إذا حُبِسَتِ الزَّكاةُ ماتَتِ المَواشِي .;

هرگاه زكات پرداخته نشود ، چارپايان دچار مرگ و مير شوند .;

حُرِّمَ الزِّنا لِما فيهِ مِنَ الفَسادِ مِن قَتلِ الأنفُسِ ، و ذَهابِ الأنسابِ ، و تَركِ التَّربيَةِ للأطفالِ ، و فَسادِ المَوارِيثِ ، و ما أشبَهَ ذلكَ مِن وُجُوهِ الفَسادِ .;

زنا به علّت مفاسدى كه در بردارد ، مانند قتل نفس ، از بين رفتن و مخدوش شدن اصل و نسب ، ترك تربيت كودكان ، تباه شدن موضوع ارث و ميراث و امثال اين مفاسد ، حرام شده است .;

عِلَّةُ ضَربِ الزانِي على جَسَدِهِ بِأشَدِّ الضَّربِ لِمُباشَرَتِهِ الزِّنا ، و استِلذاذِ الجَسَدِ كُلِّهِ بهِ ، فَجُعِلَ الضَّربُ عُقوبَةً لَهُ ، و عِبرَةً لِغَيرِهِ ، و هُو أعظَمُ الجِناياتِ .;

علّت آن كه بر پيكر زناكار بايد با سخت ترين ضربات تازيانه زد ، اين است كه بدن، مرتكب زنا شده و با تمام وجود از آن لذّت برده است . از اين رو، تازيانه به عنوان كيفر بدن و درس عبرت براى ديگران قرار داده شده است و زنا، بزرگترين جنايت است .;

مُتَبَلِّغٌ بِدُونِ قُوتِهِ ، مُستَعِدٌّ لِيَومِ مَوتِهِ ، مُتَبَرِّمٌ بحَياتِهِ .;

كسى كه به كمتر از قُوت خود بسنده مى كند ، براى روز مرگش آماده است و از زنده ماندن خود دلتنگ است (شوق آخرت و ديدار خدا را دارد) .;

لَو لَم تَكُن في المُناكَحَةِ و المُصاهَرَةِ آيَةٌ مُحكَمَةٌ و لا سُنَّةٌ مُتَّبَعَةٌ ، لَكانَ فيما جَعَلَ اللّه ُ فيها مِن بِرِّ القَرِيبِ و تَألُّفِ البَعيدِ ، ما رَغِبَ فيهِ العاقِلُ اللَّبِيبُ و سارَعَ إلَيهِ المُوَفَّقُ المُصِيبُ .;

اگر درباره ازدواج و پيوند ، آيتى محكم و سنّتى پيروى شده [از رسول خدا صلى الله عليه و آله ] هم نبود ، باز، نيكىِ به خويشاوند و مأنوس شدنِ با بيگانه، كه خداوند در اين امر قرار داده است،انگيزه اى بود كه خردمندِ صاحب دل به ازدواج رغبت كند و انسان موفّق درست انديش به آن بشتابد .;

إنَّ امرأةً سَألَتْ أبا جعفرٍ عليه السلام فقالت ; أصلَحَكَ اللّه ُ ، إنّي مُتَبَتِّلَةٌ ، فقالَ لَها ; و ما التَبَتُّلُ عِندَكِ ؟ قالَت ; و لِمَ ؟ قالَت ; ألتَمِسُ في ذلكَ الفَضلَ ، فقالَ ; انصَرِفي فلَو كانَ في ذلكِ فَضلٌ لكانَت فاطمةُ عليها السلام أحَقَّ بهِ مِنكِ ، إنّه لَيسَ أحَدٌ يَسبِقُها إلى الفَضلِ .;

زنى به امام باقر عليه السلام عرض كرد ; خدايت نيكو گرداند ، من زنى تارك دنيا هستم . حضرت فرمود ; منظورت از ترك دنيا چيست؟ عرض كرد; نمى خواهم هرگز ازدواج كنم . حضرت پرسيد ; چرا؟ عرض كرد ; در ترك ازدواج، به دنبال كسب فضيلت هستم . حضرت فرمود ; دست بردار ؛ اگر در اين كار فضيلتى بود، فاطمه عليها السلام از تو سزاوارتر به آن بود . هيچ كس نيست كه در فضيلت بر او سبقت گيرد .;

نَزَلَ جَبرئيلُ على النبِيّ صلى الله عليه و آله فقالَ ; يا محمّدُ ، إنّ رَبَّكَ يُقرِئُكَ السلامَ ، و يقولُ ; إنّ الأبكارَ مِنَ النساءِ بمَنزِلَةِ الثَّمَرِ على الشَّجَرِ ، فإذا أينَعَ الثَّمرُ فلا دَواءَ لَهُ إلاّ اجتِناؤهُ و إلاّ أفسَدَتْهُ الشَّمسُ ، و غَيَّرَتْهُ الرِّيحُ ، و إنّ الأبكارَ إذا أدرَكنَ ما تُدرِكُ النساءُ فلا دَواءَ لَهُنَ إلاّ البُعُولُ، و إلاّ لَم يُؤمَنْ علَيهِنَّ الفِتنَةُ ، فَصَعِدَ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله المِنبَرَ فَجَمَعَ الناسَ ثُمّ أعلَمَهُم ما أمَرَ اللّه ُ عزّ و جلّ بِهِ .;

جبرئيل بر پيامبر صلى الله عليه و آله فرود آمد و گفت ; اى محمّد! پروردگارت تو را سلام مى رساند و مى فرمايد ; دوشيزگان همچون ميوه روى درخت هستند . ميوه چون برسد براى آن دارويى جز چيدن نباشد و گر نه بر اثر آفتاب و باد خراب مى شود . دوشيزگان نيز هرگاه به مرحله زنان برسند آنان را دارويى جز شوهر دادن نباشد و گر نه از گمراهى و فساد ايمن نخواهند بود . پس ، رسول خدا صلى الله عليه و آله بر منبر رفت و مردم را جمع كرد و فرمان خداوند عزّ و جلّ را به آگاهى آنان رساند .;

إيّاكَ أن تُزَوِّجَ شارِبَ الخَمرِ ، فإن زَوَّجتَهُ فكأنّما قُدْتَ إلى الزِّنا .;

از زن دادن به شراب خوار بپرهيز، كه اگر به او زن دهى چنان است كه دلاّل زنا شده باشى .;

هُنَّ ثلاثٌ ; فامرأةٌ وَلُودٌ وَدُودٌ تُعِينُ زَوجَها على دَهرِهِ لِدُنياهُ و آخِرَتِهِ و لا تُعِينُ الدَّهرَ علَيهِ ، و امرَأةٌ عَقيمَةٌ لا ذاتُ جَمالٍ و لا تُعِينُ زَوجَها (على خَيرٍ) و امرأةٌ صَخّابةٌ وَلاّجَةٌ هَمّازَةٌ تَستَقِلُّ الكثيرَ و لا تَقبَلُ الكثيرَ ، و إيّاكَ أن تَغتَرَّ بمَن هذهِ صِفَتُها فإنّهُ قالَ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ; إيّاكُم و خَضراءَ الدِّمَنِ ، قيلَ ; المرأةُ الحَسناءُ في مَنبِتِ السُّوءِ .;

زنان سه دسته اند ; زن زاياى مهربان، كه شوهر خود را در كار دنيا و آخرتش يارى مى رساند و روزگار را بر او سخت نمى كند. و زن نازا و بى بهره از زيبايى كه شوهرش را [در امور خير ]يارى نمى رساند . و زن پر سر و صداى پا به در و عيب جويى كه زياد را اندك مى شمارد و زياد را هم نمى پذيرد . زنهار كه فريفته زنى با اين خصوصيات شوى؛ زيرا رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود; از خضراء الدمن بپرهيزيد . عرض شد ; اى رسول خدا ! خضراء الدمن كيست؟ فرمود ; زنِ زيبايى كه در خانواده اى بد رشد كرده است.;

لا يكونُ المؤمنُ مؤمنا حتّى تكونَ فيه ثلاثُ خِصالٍ ; سُنّةٌ مِن ربِّهِ ، و سُنّةٌ مِن نبيِّهِ صلى الله عليه و آله ، و سنّةٌ مِن وليِّهِ عليه السلام ؛ فأمّا السُّنَّةٌ مِن ربّهِ فكِتْمانُ السِّرِّ ، و أمّا السُّنَّةُ مِن نبيِّه صلى الله عليه و آله فمُداراةُ النّاسِ ، و أمّا السُّنَّةُ مِن وليِّهِ عليه السلام فالصَّبرُ في البَأْساءِ و الضَّرّاءِ .;

تا سه خصلت در مؤمن نباشد، مؤمن نيست; خصلتى از پروردگارش، خصلتى از پيامبرش صلى الله عليه و آله و خصلتى از ولىّ خدا . امّا خصلت پروردگارش، نهفتن راز است؛ و خصلت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، ملايمت با مردم است؛ و خصلت ولىّ خدا، شكيبايى در تنگنا و سختى است.;

الاُنسُ يُذهِبُ المَهابةَ .;

انس، ابّهت را از ميان مى برد.;