ما مِن عَمَلٍ بَعدَ مَعرِفَةِ اللّه ِ ـ جَلَّ وعَزَّ ـ ومَعرِفَةِ رَسولِهِ أفضَلَ مِن بُغضِ الدُّنيا .
بعد از شناخت خداوند و شناخت پيامبر او، هيچ كارى برتر از بيزارى از دنيا نيست.
احادیث امام سجاد علیه السلام؛ برای خواندن کامل و اشتراکگذاری بهتر، روی هر حدیث بزن.
ما مِن عَمَلٍ بَعدَ مَعرِفَةِ اللّه ِ ـ جَلَّ وعَزَّ ـ ومَعرِفَةِ رَسولِهِ أفضَلَ مِن بُغضِ الدُّنيا .
بعد از شناخت خداوند و شناخت پيامبر او، هيچ كارى برتر از بيزارى از دنيا نيست.
ما آثَرَ قَومٌ قَطُّ الدُّنيا عَلَى الآخِرَةِ ، إلاّ ساءَ مُنقَلَبُهُم وساءَ مَصيرُهُم .
هرگز هيچ مردمى دنيا را بر آخرت برنگزيدند ، مگر آن كه فرجامى بد و سرنوشتى ناگوار يافتند.
إنَّ عَلامَةَ الزّاهِدينَ فِي الدُّنيَا الرّاغِبينَ فِي الآخِرَةِ : تَركُهُم كُلَّ خَليطٍ وخَليلٍ ، ورَفضُهُم كُلَّ صاحِبٍ لا يُريدُ ما يُريدونَ . ألا وإنَّ العامِلَ لِثَوابِ الآخِرَةِ هُوَ الزّاهِدُ في عاجِلِ زَهرَةِ الدُّنيا .
نشانه دنياگريزان آخرت گراى ، ترك هر معاشر و دوستى ، و طرد هر هم صحبتى است كه خواسته اش با خواسته آنان ، يكى نيست. آگاه باشيد آن كه براى پاداش و آخرت كار كند ، به زيب و زيور نقد دنيا ، بى رغبت است.
عَشَرَةُ أشياءَ : فَأَعلى دَرَجَةِ الزُّهدِ أدنى دَرَجَةِ الوَرَعِ ، وأعلى دَرَجَةِ الوَرَعِ أدنى دَرَجَةِ اليَقينِ ، وأعلى دَرَجَةِ اليَقينِ أدنى دَرَجَةِ الرِّضا . ألا وإنَّ الزُّهدَ في آيَةٍ مِن كِتابِ اللّه ِ «لِّكَيْلاَ تَأْسَوْاْ عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلاَ تَفْرَحُواْ بِمَا ءَاتَاكُمْ» الحديد : 23 .
زهد ، ده درجه دارد: بالاترين درجه زهد ، پايين ترين درجه وَرَع است، و بالاترين درجه وَرَع ، پايين ترين درجه يقين است، و بالاترين درجه يقين ، پايين ترين درجه رضاست . آگاه باشيد كه زهد در يك آيه از كتاب خداوند خلاصه شده است: «تا بر آنچه از دست مى دهيد ، افسوس نخوريد و براى آنچه خدا به شما مى دهد ، شادمان نشويد»
اِزهَدوا فيما زَهَّدَكُمُ اللّه ُ فيهِ مِن عاجِلِ الحَياةِ الدُّنيا .
از اين زندگى كنونى دنيا كه خداوند شما را به زهد در آن ترغيب كرده است، دل بر كَنيد.
إنَّ الدُّنيا قَدِ ارتَحَلَت مُدبِرَةً ، وإنَّ الآخِرَةَ قَدِ ارتَحَلَت مُقبِلَةً ، ولِكُلِّ واحِدَةٍ مِنها بَنونَ ، فَكونوا مِن أبناءِ الآخِرَةِ ولا تَكونوا مِن أبناءِ الدُّنيا ، ألا وكونوا مِنَ الزّاهِدينَ فِي الدُّنيَا الرّاغِبينَ فِي الآخِرَةِ .
دنيا كوچ كرده است و مى رود و آخرت ، كوچ كنان مى آيد، و براى هريك از آن دو ، فرزندانى است. پس، از فرزندان آخرت باشيد و از فرزندان دنيا نباشيد. هان! از دنيا گريزانِ آخرت خواه باشيد.
وفيدونِ ما عايَنتَ مِن فَجَعاتِها إلى رَفضِها داعٍ وبِالزُّهد آمِرُ / فَجِدَّ ولا تَغفَل فَعَيشُكَ زائِلٌ وأنتَ إلى دارِ المَنِيَّةِ صائِرُ / ولا تَطلُبِ الدُّنيا فَإِنَّ طِلابَها وإن نِلتَ مِنها غِبُّهُ لَكَ ضائِرُ
در كمترين ناملايمات دنيا كه ديده اى / دعوتگرى است به طرد آن ، و دستور دهنده اى است به ترك آن / پس، بكوش و غافل مشو؛ زيرا زندگى تو ، به سر آمدنى است / و تو به سراى مرگ ، ره سپارى / و دنيا را مَطَلب ، كه طلبيدن دنيا / اگر چه به چيزى از آن برسى ، عاقبت برايت زيانبار است .
وَانزِع مِن قَلبي حُبَّ دُنيا دَنِيَّةٍ تَنهى عَمّا عِندَكَ ، وتَصُدُّ عَنِ ابتِغاءِ الوَسيلَةِ إلَيكَ ، وتَذهَلُ عَنِ التَّقَرُّبِ مِنكَ .
دوستىِ دنياى دون را از دلم بَر كن كه از [دستيابى به] آنچه نزد توست ، باز مى دارد، و از جستن وسيله رسيدن به تو مانع مى شود، و از نزديك شدن به تو غافل مى سازد .
إلهي أسأَ لُكَ بِحَقِّكَ الواجِبِ عَلى جَميعِ خَلقِكَ . . . أن تُسَلِّيَ نَفسي عَنِ الدُّنيا بِمَخافَتِكَ ، وأن تُثنِيَني بِالكَثيرِ مِن كَرامَتِكَ بِرَحمَتِكَ .
معبود من! به آن حقّ تو كه بر همه آفريدگانت واجب است ، از تو درخواست مى كنم... كه با افكندن خوفت در دلم ، دنيا را از يادم ببرى، و به مهربانى ات به كرامت (احسان) فراوانت بازم گردانى.
اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وآلِ مُحَمَّد ، وَاقبِض عَلَى الصِّدقِ نَفسي ، وَاقطَع مِنَ الدُّنيا حاجَتي ، وَاجعَل فيما عِندَكَ رَغبَتي شَوقا إلى لِقائِكَ .
بار خدايا! بر محمّد و آل محمّد درود فرست، و جانم را بر راستى [در پندار و گفتار و كردار] بگير، و نيازم را از دنيا قطع كن، و مرا به آنچه نزد توست ، راغب نما تا به ديدارت مشتاق گردم.
أسأَلُ اللّه َ العَونَ لَنا ولَكُم عَلى تَزَوُّدِ التَّقوى وَالزُّهدِ فيها ، جَعَلَنَا اللّه ُ وإيّاكُم مِنَ الزّاهِدينَ في عاجِلِ زَهرَةِ الحَياةِ الدُّنيَا ، الرّاغِبينَ لاِآجِلِ ثَوابِ الآخِرَةِ ، فَإِنَّما نَحنُ بِهِ ولَهُ ، وصَلَّى اللّه ُ عَلى مُحَمَّد النَّبِيِّ وآلِهِ وسَلَّمَ .
از خداوند ، درخواست مى كنم كه ما و شما را در اندوختن توشه پرهيزگارى و دل بركندن از دنيا كمك كند، و ما و شما را از زهدوَرزانِ به زرق و برق كنونى زندگى دنيا ، و از راغبانِ به پاداش آينده آخرت قرار دهد؛ چرا كه ما وابسته به او و از آنِ اوييم. سلام خداوند بر محمّدِ پيامبر و خاندان او باد!
اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وآلِهِ ، وَارزُقنِي الرَّغبَةَ فِي العَمَلِ لَكَ لاِآخِرَتي حَتّى أعرِفَ صِدقَ ذلِكَ مِن قَلبي ، وحَتّى يَكونَ الغالِبُ عَلَيَّ الزُّهدَ في دُنيايَ .
خدايا! بر محمّد و آل محمّد ، درود فرست و رغبت به كار خداپسندانه براى آخرتم را روزى ام كن، به طورى كه درستى آن را با قلبم بشناسم، و به طورى كه زهدورزى به دنيايم ، بر من چيره باشد.
اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وآلِهِ ، وَاجعَل ثَنائي عَلَيكَ ومَدحي إيّاكَ وحَمدي لَكَ في كُلِّ حالاتي ، حَتّى لا أفرَحَ بِما آتَيتَني مِنَ الدُّنيا ، ولا أحزَنَ عَلى ما مَنَعتَني فيها .
خدايا! بر محمّد و آل او درود فرست، و مرا در همه حال به تمجيد و ستايشت و سپاس گزارى از خودت بگمار تا براى آنچه از دنيا به من داده اى ، شادمان نگردم، و براى آنچه از دنيا به من نداده اى ، اندوهگين نشوم.
اللّهُمَّ حَبِّب إلَيَّ صُحبَةَ الفُقَراءِ، وأعِنّي عَلى صُحبَتِهِم بِحُسنِ الصَّبرِ، وما زَوَيتَ عَنّي مِن مَتاعِ الدُّنيَا الفانِيَةِ فَاذخَرهُ لي في خَزائِنِكَ الباقِيَةِ.
بار خدايا! مرا دوستدار همنشينى با فقيران گردان، و كمكم كن كه در همنشينى با آنان خوب شكيبايى كنم، و آنچه را از متاع دنياى فانى از من دريغ كرده اى ، در گنجينه هاى جاويدانت برايم اندوخته كن.
اللّهُمَّ أصلِح لي ديني ؛ فَإِنَّهُ عِصمَةُ أمري ، وأصلِح لي آخِرَتي ؛ فَإِنَّها دارُ مَقَرّي وإلَيها مِن مُجاوَرَةِ اللِّئامِ مَفَرّي.
بارخدايا! دينم را برايم درست گردان ؛ چرا كه آن ، نگهبان امور من است ، و آخرتم را برايم درست گردان ؛ چرا كه آن ، سراى ماندن من و گريزگاه من از همسايگى با فرومايگان است .
مَعاشِرَ أصحابي ، الدُّنيا دارُ مَمَرٍّ وَالآخِرَةُ دارُ مَقَرٍّ ، فَخُذوا مِن مَمَرِّكُم لِمَقَرِّكُم.
اى گروه ياران من! دنيا سراى گذر است و آخرت ، سراى ماندن . پس ، از گذرگاه خويش براى اقامتگاهتان توشه برگيريد.
اللّهُمَّ وإذ سَتَرتَني بِعَفوِكَ ، وتَغَمَّدتَني بِفَضلِكَ في دارِ الفَناءِ بِحَضرَةِ الأَكفاءِ ، فَأَجِرني من فَضيحاتِ دارِ البَقاء عِندَ مَواقِفِ الأَشهادِ ؛ مِنَ المَلائِكَةِ المُقَرَّبينَ ، وَالرُّسُلِ المُكَرَّمينَ ، وَالشُّهَداءِ وَالصّالِحينَ.
بارخدايا! همچنان كه در اين سراىِ رفتنى و در حضور همگنان ، با گذشت خودت [گناهان [مرا پوشاندى و مرا غرق در فضل و لطفت نمودى ، از رسوايى هاى سراى ماندگارى ، در هنگام ايستادن در محضر فرشتگان مقرّب و فرستادگان گرامى و شهدا و نيكان نيز پناهم ده.
الدُّنيا سِنَةٌ السِّنَةُ: شِدّة النوم ، أو أوّلُه (القاموس المحيط: ج 4 ص 275 «وَسَن») . وَالآخِرَةُ يَقَظَةٌ ، ونَحنُ بَينَهُما أضغاثُ أحلامٍ أضغاثُ الأحلام : الرؤيا التي لا يصحّ تأويلها لاختلاطها (الصحاح: ج 1 ص 285 «ضغث») .
دنيا خواب است و آخرت ، بيدارى ، و ما [در فاصله [ميان اين دو ، خواب هايى آشفته مى بينيم.
إخواني ، اُوصيكُم بِدارِ الآخِرَةِ ، ولا اُوصيكُم بِدارِ الدُّنيا؛ فَإِنَّكُم عَلَيها حَريصونَ وبِها مُتَمَسِّكونَ.
برادرانم! من شما را به سراى آخرت سفارش مى كنم . و به سراى دنيا سفارشتان نمى كنم ؛ زيرا كه شما [خود به خود [به دنيا حريص هستيد و به آن پايبنديد .
وَاجعَل تَقواكَ مِنَ الدُّنيا زادي .
[ خدايا! ] پرواى از خود را در دنيا ده توشه ام گردان!