أدَلُّ شَى ءٍ عَلى غَزارَةِ العَقلِ حُسنُ التَّدبيرِ ؛

بزرگ ترين دليل بر خردمندى ، نيكْ عاقبت نگرى است .

ماضِي يَومِكَ فائِتٌ و آتيهِ مُتَّهَمٌ و وَقتُكَ مُغتَنَمٌ فَبادِر فيهِ فُرصَةَ الإمكانِ ؛

ديروزت از دست رفت و به فردايت يقين نيست و امروزت غنيمت است ؛ پس اين فرصت به دست آمده را درياب .

أولَى الأشياءِ أن يَتَعَلَّمَهَا الأحداثُ الأشياءَ الّتي إذا صارُوا رِجالاً إحتاجُوا إلَيهَا ؛

بهترين چيزى كه نوجوانان بايد فراگيرند ، چيزهايى است كه در بزرگ سالىِ خود به آنها نياز خواهند داشت .

إذا عاتَبتَ الحَدَثَ فَاترُك لَهُ مَوضِعا مِن ذَنبِهِ لِئلاّ يَحمِلَهُ الإخراجُ عَنِ المُكابَرَةِ ؛

هرگاه نوجوانى را سرزنش مى كنى ، جايى براى عذرخواهى از گناهش براى او باقى بگذار تا نيافتن راهى براى عذرخواهى ، او را به ستيزه جويى نكشاند .

إنَّما قَلبُ الحَدَثِ كَالأرضِ الخالِيَةِ ، ما اُلقِىَ فِيها مِن شَى ءٍ قَبِلَتهُ ؛

قلب نوجوان ، همچون زمين ناكِشته است كه هر چه در آن افكنده شود مى پذيرد .

الكُتبُ بَساتينُ العُلَماءِ ؛

كتاب ها بوستان هاى دانشمندان اند .

نِعمَ المُحَدِّثُ الكِتابُ ؛

چه سخن گوى خوبى است كتاب!

مَن تَسَلّى بِالكُتبُ لَم تَفُتهُ سَلوَةٌ ؛

كسى كه با كتاب آرامش يابد ، هيچ آرامشى را از دست نداده است .

تَعَلَّمِ العِلمَ وَ اعمَل بِهِ وَانشُرهُ في أهِلهِ ؛

دانش بياموز و آن را به كار بند و در ميان اهلش بپراكن .

اِعلَمُوا أنَّ كَمالَ الدّينِ طَلَبُ الِعلمِ و العَمَلُ بِهِ ؛

بدانيد كه كمال دين در طلب دانش و به كار بستن آن است .

مَجلِسُ العِلمِ رَوضَةُ الجَنَّةِ ؛

مجلس دانش ، باغ بهشت است .

اُنظُر إلى ما قالَ و لاتَنظُر إلى مَن قالَ ؛

به گفته بنگر نه به گوينده آن .

مَن أكثَرَ مُدارَسَةَ العِلمِ لَم يَنسَ ما عَلِمَ و استَفادَ ما لَم يَعلَم ؛

هر كه بحث علمىِ بسيار كند ، آموخته هايش را از ياد نمى برد و آنچه را كه نمى داند ، فرا مى گيرد .

لافِقهَ لِمَن لايُديمُ الدَّرسَ ؛

آن كه آموختن را استمرار نمى بخشد ، از درك دانش بى نصيب است .

لاعَمَلَ كَالتَّحقيقِ ؛

هيچ كردارى مانند پژوهش نيست .

فَضلُ فِكرٍ و تَفَهُّمٍ أنجَعُ مِن فَضلِ تَكرارٍ و دِراسَةٍ ؛

بسيار انديشيدن و فهميدن ، سودمندتر است از تكرار بسيار و درس گرفتن .

عَلَيكُم بِالدِّراياتِ لابِالرِّواياتِ ؛

بر شما باد به فهميدن ، نه نقل كردن .

كُلُّ وِعاءٍ يَضيقُ بِما جُعِلَ فيهِ إلاّ وِعاءَ العِلمِ فَإنَّهُ يَتَّسِعُ ؛

گنجايش هر ظرفى با آنچه در آن نهند ، تنگ مى شود ، جز ظرف دانش كه [هر چه در آن نهند] گسترش مى يابد .

كُنّا في غَزاةٍ مَعَ رَسولِ اللّه ِ صلي الله عليه و آله فَازدَحَمَ النّاسُ و تَضايَقُوا فِي الطَّريقِ فَأمَرَ رَسولُ اللّه صلي الله عليه و آله مُنادِيا فَنادى: مَن ضَيَّقَ طَريقا فَلاجِهادَ لَهُ؛

در جنگى همراه پيامبر بوديم . مردم ازدحام كردند وراه تنگ شد . پيامبر به شخصى دستور داد تا ندا دهد : «هر كس راه را بند آورد هيچ جهادى نكرده است .»

. . . وَلامالٌ يَلفِتُهُ و لا طَمَعٌ يُذِلُّهُ ، دابَّتُهُ رِجلاهُ و خادِمُهُ يَداهُ ؛

نه مال و ثروتى داشت كه او را به خود مشغول گرداند و نه طمعى كه به خوارى اش اندازد ، مركب او دو پايش بود و خدمت كارش دو دستش .