جنس لباس ۴

لباس و پوشش

مواردی از حرمت پوشیدن حریر استثناء شده است. در روایت آمده است: لَا يَصْلُحُ‌ لِلرَّجُلِ‌ أَنْ يَلْبَسَ الْحَرِيرَ إِلَّا فِي الْحَرْبِ[4] یعنی پوشیدن حریر به صلاح مرد نیست مگر اینکه در جنگ باشد. در روایت دیگر آمده است: أَنَّ عَلِيّاً عَلَيْهِ السَّلَامُ كَانَ لَا يَرَى بِلِبَاسِ الْحَرِيرِ وَ الدِّيبَاجِ‌ فِي‌ الْحَرْبِ‌- إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ التَّمَاثِيلُ- بَأْسا[5] یعنی حضرت علی (ع) در پوشیدن لباس حریر در جنگ اگر تصویری نداشت، اشکالی نمی‌دید. تماثیل به معنای عکس جانداران است. شخصی که به جنگ می‌رود می‌خواهد شهید بشود و ضرر جزئی برای او فرقی نمی‌کند. مواردی هم در حال ناچاری، پوشیدن حریر اشکالی ندارد. در روایت آمده است: لَمْ يُطْلِقِ النَّبِيُّ ص لُبْسَ الْحَرِيرِ لِأَحَدٍ مِنَ الرِّجَالِ إِلَّا لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَ ذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ رَجُلًا قَمِلا[6] یعنی پیامبر(ص) برای هیچ مردی اجازه‌ی پوشیدن ابریشم نمی‌داد مگر برای عبد الرحمن بن عوف زیرا مبتلا به شپش بوده است. بدن عبدالرحمن شپش داشت و شاید استفاده شود پوشیدن حریر برای افرادی که مبتلا به شپش هستند از حریر استفاده کنند و برای آن ها مفید است یعنی شپش را برطرف می‌کند. شپش سر، مخصوص سر است و با شپش بدن متفاوت است. با پوشیدن ابریشم مشکل شپش درمان می‌شود. عبدالرحمن یکی از شش نفری بود که عمر آن ها را شورای تعیین خلیفه‌ی بعد از خود قرار داد. درمان شپش سر، شستن سر با گل ختمی سفید است. می‌توانند گل ختمی سفید را هم با آب شنبلیله مخلوط کنند. الان شپش سر خیلی شایع شده است. درمان آن خیلی سخت است و امکان دارد دوباره برگردد و راهی که روایات نشان می‌دهد یکی گل ختمی سفید است. سرکه را هم می‌گویند ولی امتحان نکردم و نمی‌دانم، باید خیلی ترش باشد تا بتواند شپش ها را بکشد. مورد دیگری که استثناء شده است ابریشم غیر خالص است که به آن ابریشم ممزوج می‌گویند. مثلا پارچه ای که هم ابریشم وهم پنبه دارد. لحنه و سُداء به نخ های عرضی و طولی گفته می‌شود. اگر سداء یعنی نخ های طولی، ابریشم باشد، اشکالی ندارد در صورتی که نخ های عرضی از مثلا پنبه باشد. «عَلَم» به معنای شکلهایی است که روی پیراهن دوخته می‌شود. اگر عَلَم هم از ابریشم باشد اشکالی ندارد. در روایت آمده است: سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع يَنْهَى عَنْ لِبَاسِ الْحَرِيرِ لِلرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ حَرِيرٍ مَخْلُوطٍ بِخَزٍّ لَحْمَتُهُ أَوْ سَدَاهُ خَزٌّ أَوْ كَتَّانٌ أَوْ قُطْنٌ وَ إِنَّمَا يُكْرَهُ الْحَرِيرُ الْمَحْضُ لِلرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ[7] یعنی از امام باقر(ع) شنیدم که لباس ابریشمی را برای مردان و زنان نهی می‌کرد مگر ابریشمی که نخ های عرضی یا طولی آن از مو یا کتان یا پنبه باشد و ابریشم خالص را برای مردان و زنان مکروه می‌داشت. حکم طبی اسلامی این است که ابریشم برای مردان و زنان، ضرر دارد. در روایت دیگر آمده است: لَا بَأْسَ بِالثَّوْبِ أَنْ يَكُونَ‌ سَدَاهُ‌ وَ زِرُّهُ وَ عَلَمُهُ حَرِيراً وَ إِنَّمَا يُكْرَهُ الْحَرِيرُ الْمُبْهَمُ لِلرِّجَال‌[8] یعنی برای پیراهن اشکالی ندارد که نخ های عرضی یا دکمه ها یا شکلی از چیزی که بر روی لباس است از حریر باشد و همانا حریر خالص برای مردان کراهت دارد. در این روایت فرموده است فقط برای مردان کراهت دارد ولی در روایت قبلی، کراهت، برای زن و مرد آمده بود. موارد استثناء بعدی اجزائی است که «ما لا تتم الصلاه الا به» نیستند یعنی پوشش در نماز به حساب نمی‌آیند. مانند کلاه و بند لباس و کمربند و جوراب و شال کمر. انواع ابریشم مانند قز و حریر، مانند پارچه های امروزی که مثلا همه از پنبه هستند ولی اسامی مختلفی دارند، حتما باهم تفاوت هایی دارند. بنده تطبیق ندادم که تفاوت های انواع ابریشم چیست.