غسل جنابت۳
وضو و غسل
صحبت راجع به غسل جنابت است. مطلبی در روایات وارد شده است که جنابت از کل بدن خارج میشود. به همین جهت شستن کل بدن واجب شده است. دو احتمال در معنای خارج شدن جنابت از کل بدن وجود دارد. مراد این باشد که از کل سوراخ های بدن مادهای به شکل عرق یا مادهی دیگر خارج میشود و کل بدن را کثیف میکند. احتمال دوم این است که منی از کل بدن خارج میشود. آب منی فقط از بیضه ها نیست بلکه از هر مو و هر ژنی منی خارج و حاصل میشود. احتمال اول گویا قوی تر است و مویداتی در روایات دارد. بعید به نظر میرسد که از مو چیزی منتقل به داخل بدن بشود و به بیضه ها برسد و از آلت خارج شود. منظور همان ماده ای است که از زیر مو یا کنار آن به شکل عرق خارج میشود. موید دوم روایتی است که میفرماید: أَنَّ تَحْتَ كُلِ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَبَلِّغِ الْمَاءَ تَحْتَهَا فِي أُصُولِ الشَّعْرِ كُلِّهَا وَ خَلِّلْ أُذُنَيْكَ بِإِصْبَعِكَ وَ انْظُرْ أَنْ لَا تُبْقِيَ شَعْرَةً مِنْ رَأْسِكَ وَ لِحْيَتِكَ إِلَّا وَ تُدْخِلُ تَحْتَهَا الْمَاء[1] یعنی زیر هر مویی جنابتی وجود دارد ... مراد از کلمهی جنابت مادهای است که از بدن خارج میشود. جنابت یک امر اعتباری است و مراد جنب شدن بر اثر یک امر واقعی است. این روایت موید احتمال اول است. دیروز این مسئله مطرح شد که میتوانیم هر دو احتمال را بپذیریم. موقع جنابت ماده ای از کل بدن خارج میشود و همچنین میتوانیم قائل شویم که در درست شدن منی تمام بدن سهیم هستند. کسی که همبستر میشود به همراه دخول حتی اگر آب منی بیرون نیاید باید غسل کند. معلوم میشود مراد از خارج شدن چیزی از بدن خارج شدن چیزی غیر از منی است زیرا آب منی خارج نشده است. زمانیکه انسان جنب میشود ماده ای از کل بدن ترشح میکند که در روایات از آن به عنوان «اذا» تعبیر شده است که برای بدن ضرر دارد و باید شسته شود و نباید باقی بماند. صحبت از جنابت است و مسئلهی آب منی نیست. از مجموع روایات این معنا به دست میآید که چیزی از بدن ترشح میکند. خواندیم که حضرت فرمود ادرار و غائط برای یک موضع خاص است و از جائی وارد میشود و از جائی خارج میشود ولی منی از کل بدن خارج میشود. بدن انسان از اعصاب تشکیل شده است و اعصاب مانند سیم های برق به هم ارتباط دارد و قسمت حشفه هم مانند یک دکمه عمل میکند یعنی اگر داخل فرج شود جنابت حاصل میشود اگر چه منی خارج نشود. بحث ما در مورد نجاست عارضی است که بر بدن عارض شده است. ما در مورد عین نجاست مانند خود ادرار و غائط و کافر صحبت نمیکنیم. اگر کسی بدون دخول آلت خود را بر آلت زن قرار بدهد آیا قذارت محقق میشود؟ در روایت آمده است: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع عَنِ الرَّجُلِ يُصِيبُ الْجَارِيَةَ الْبِكْرَ لَا يُفْضِي إِلَيْهَا وَ لَا يُنْزِلُ عَلَيْهَا أَ عَلَيْهَا غُسْلٌ وَ إِنْ كَانَتْ لَيْسَ بِبِكْرٍ ثُمَّ أَصَابَهَا وَ لَمْ يُفْضِ إِلَيْهَا أَ عَلَيْهَا غُسْلٌ قَالَ إِذَا وَقَعَ الْخِتَانُ عَلَى الْخِتَانِ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ الْبِكْرُ وَ غَيْرُ الْبِكْرِ.[2] یعنی از امام کاظم (ع) از مردی سوال کردم که با دختری فقط مماس میکند و آب منی هم خارج نمیشود آیا لازم است غسل کند؟ فرمود اگر دو محل ختنه با هم ملاقات کنند غسل واجب میشود چه دختر باکره باشد و چه نباشد. «وقع الختان علی الختان» یعنی فقط مماسه بین آلتین بدون دخول حاصل شود. این غسل برای نماز نیست بلکه این غسل برای رهایی از قذارت است. محل ختنه در مرد انتهاء حشفه است و محل ختنه در زن «بذر» است و آن برجستگی وسط فرج است. یک قسمت از آن را به عنوان ختنه میبرند. فقهاء فرموده اند مراد از قرار گرفتن ختان روی ختان، دخول است. چون محل ادخال و دخول پایین تر از محل ختنه است. اگر عمل دخول به شکل طبیعی محقق بشود این محاذات و روبرو قرار گرفتن صورت میگیرد.