تنها نماندن در خانه و در اتاق۲

خانه و مسکن

در روایت دیگر آمده است: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الرَّجُلِ يَبِيتُ‌ فِي‌ بَيْتٍ‌ وَحْدَهُ‌ فَقَالَ إِنِّي لَأَكْرَهُ ذَلِكَ وَ إِنِ اضْطُرَّ إِلَى ذَلِكَ فَلَا بَأْسَ وَ لَكِنْ يُكْثِرُ ذِكْرَ اللَّهِ فِي مَنَامِهِ مَا اسْتَطَاعَ یعنی از امام صادق(ع) از مردی که تنهایی در خانه می‌خوابد سوال شد فرمود این کار را نمی‌پسندم و اگر مجبور شد اشکالی ندارد ولی در حالت خواب زیاد خداوند را یاد کند. آیت الکرسی بخواند یا یس بخواند و زیاد یاد خداوند کند تا آسیبی به او نرسد. این کراهت اعم از کراهت شرعی و کراهت بهداشتی است. یعنی تنهایی به صلاح نیست زیرا ممکن است بیمار شود یا جن زده بشود. در روایات کلمه‌ی «رجل» آمده است و شاید تنهایی برای خانم ها اشکالی نداشته باشد. معلوم می‌شود یکی از اموری که شیطان و جن را دور می‌کند زیاد یاد کردن خداوند است و با یک بسم الله مشکل حل نمی‌شود. گفته می‌شود که مراد از زیاد، حداقل خواندن صد آیه قرآن است. اگر شخصی تنها زندگی می‌کند و آسیبی به آن نمی‌رسد، نشانه‌ی قوت عقل او است. در روایت آمده است: يَا هِشَامُ الصَّبْرُ عَلَى‌ الْوَحْدَةِ عَلَامَةُ قُوَّةِ الْعَقْلِ فَمَنْ عَقَلَ عَنِ اللَّهِ‌ اعْتَزَلَ أَهْلَ الدُّنْيَا وَ الرَّاغِبِينَ فِيهَا وَ رَغِبَ فِيمَا عِنْدَ اللَّهِ وَ كَانَ اللَّهُ أُنْسَهُ فِي الْوَحْشَةِ وَ صَاحِبَهُ فِي الْوَحْدَةِ وَ غِنَاهُ فِي الْعَيْلَةِ وَ مُعِزَّهُ مِنْ غَيْرِ عَشِيرَة یعنی ای هشام صبر کردن بر تنهایی نشانه‌ی قوت عقل است پس کسی که عاقل باشد از اهل دنیا و از کسانی که به دنیا علاقه دارند، کناره گیری می‌کند و در آنچه نزد خداوند است رغبت دارد و خداوند مونس او و یار او در تنهایی می‌شود و بی نیازی او در نیازمندی می‌شود و بدون مدافع و فامیل، عزیز می‌شود. شاید تنهایی از نظر اعتقادی باشد، مثلا یک شیعه به تنهایی در میان جمعیت سنی زندگی می‌کند، این هم تنهایی محسوب می‌شود در ادامه‌ی روایت می‌فرماید مراد همان تنهایی فیزیکی است. در روایت دیگر آمده است: لَوْ مَاتَ مَنْ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ لَمَا اسْتَوْحَشْتُ‌ بَعْدَ أَنْ يَكُونَ الْقُرْآنُ مَعِي وَ كَانَ ع إِذَا قَرَأَ- مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‌ يُكَرِّرُهَا حَتَّى كَادَ أَنْ يَمُوتَ یعنی امام صادق(ع) فرمود اگر اهل عالم بمیرند نمی‌ترسم بعد از اینکه قرآن با من باشد ... بله، وحشت یکی از نقاط ضعف انسان است و اگر کسی قوت عقل داشته باشد، وحشت ندارد. خیلی ها وحشت نمی‌کنند ولی از آسیب زدن جن غفلت دارند و اگر بدانند در معرض آسیب هستند، نمی‌توانند تنها باشند. در روایت عدم آسیب رسیدن در تنهایی را منوط به شجاعت نکرده است بلکه منوط به قوت عقل کرده است. صبر بر تنهایی توصیه نشده است بلکه به جهت تنها بودن شیعیان در زمان ائمه، تعبیر از صبر بر تنهایی و قوت عقل بودن آن، یک نوع دلداری است. تعداد مطلوب: در روایات آمده است که دو نفر کافی است و سه نفر بهتر است: الْبَائِتُ‌ فِي‌ الْبَيْتِ‌ وَحْدَهُ وَ السَّائِرُ وَحْدَهُ شَيْطَانَانِ وَ الِاثْنَانِ لُمَّةٌ وَ الثَّلَاثَةُ أَنَس‌ یعنی کسی که تنهایی در خانه می‌ماند شیطان است و دو نفر در معرض آسیب رساندن شیطان هستند یا صاحب و همراه هستند و سه نفر مونس هم هستند (یعنی از وحشت و آسیب و نقطه‌ی ضعف خارج هستند) مراد این است که شیطان بر انسان تنها مسلط می‌شود و کارهای او در سلطه‌ی شیطان صورت می‌گیرد و کنترل او به دست شیطان می‌افتد. افرادی که جن زده هستند کارهای عجیب انجام می‌دهند. وقتی از آن ها درباره‌ی علت آن می‌پرسیم می‌گویند دست خودم نیست. کارهایی انجام می‌دهد که از انجام آن راضی نیست. دختر لاغری را آوردند که مادر خود را به زمین می‌کوبید و از او می‌پرسیدم که چرا این کار را انجام می‌دهی؟ می‌گفت دست خودم نیست و در آن لحظه، قدرت ده مرد را دارم. این قدرت مال شیطان و جن است زیرا خودش قدرت بلند کردن مادر را نداشت. «لمه» گاهی به معنای اجتماع و گاهی به معنای صاحب و گاهی به معنای نزدیک شدن شیطان و گاهی به معنای گام شیطان و گاهی به معنای جنون نزدیک یا مس از شیطان آمده است. بنابراین درباره‌ی دو نفر بودن تردید وجود دارد، بنابر بعضی معانی، دو نفر بودن خوب است و مانع آسیب رساندن جن می‌شود، ولی بنابر بعض معانی دیگر، دو نفر بودن هم کافی نیست و احتمال کمی برای آسیب رساندن جن وجود خواهد داشت. شاید به همین جهت خداوند فرموده است: ﴿فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى‌ وَ ثُلاثَ وَ رُباع‌﴾ با زنان پاك (ديگر) ازدواج نمائيد، دو يا سه يا چهار همسر. دو همسر با مرد سه نفر می‌شوند. قانون این است که حداقل یک زن و یک مرد و یک بچه با هم باشند.