ـ لَمّا سُئلَ عَن أدنَى المَعرِفةِ ـ : الإقرارُ بأ نَّهُ لا إلهَ غَيرُهُ ، ولا شِبهَ لَهُ ولا نَظيرَ وأ نَّهُ قَديمٌ ، مُثبَتٌ ، مَوجودٌ ، غَيرُ فَقيدٍ ، وأ نَّهُ لَيسَ كَمِثلِه شَيءٌ .

ـ در پاسخ به سؤال از كمترين مرتبه شناخت ـ فرمود : اقرار به اين كه خدايى جز او نيست و مانند و همتا ندارد و قديم است ، [ وجودش ] ثابت و قطعى است ، موجود (معلوم) است و مفقود نيست و هيچ چيزى مانند او نباشد .

إذا كانَ الجَورُ أغلَبَ مِنَ الحَقِ لَم يَحِلَّ لأحَدٍ أن يَظُنَّ بأحَدٍ خَيرا حتّى يَعرِفَ ذلكَ مِنهُ .

هرگاه ستم و ناراستى ، از حق و راستكارى بيشتر بود، بر هيچ كس روا نيست كه به كسى گمان خوب برد ، مگر آن گاه كه خوبى او بر وى معلوم شود .

ـ لِعليِّ بنِ يَقطينٍ ـ : إنّ للّه ِِتعالى أولياءَ مَع أولياءِ الظَّلَمَةِ لِيَدفَعَ بِهِم عَن أوليائهِ، وأنتَ مِنهُم يا عليُّ .

ـ به على بن يقطين ـ : خداوند متعال در كنار اولياى ستمگر، دوستانى دارد تا به وسيله آنان از دوستان خود حمايت كند و تو اى على ، يكى از آنان هستى .

لا يَنبَغِي للرَّجُلِ أن يَدَعَ الطِّيبَ في كُلِّ يَومٍ، فإن لَم يَقدِرْ علَيهِ فَيَومٌ ويَومٌ لا، فإن لَم يَقدِرْ ففي كُلِّ جُمُعَةٍ و لا يَدَعْ .

شايسته است كه مرد هر روزاز بوى خوش استفاده كند ؛ اگر هر روز نتوانست ، يك روز در ميان عطر زند و چنانچه اين هم مقدورش نبود جمعه ها را ترك نكند .

ـ لمّا سُئلَ عنِ الجِصِّ يُوقَدُعَلَيهِ بِالعذَرَةِ وعِظامِ المَوتى ثُمَّ يُجَصَّصُ بِهِ المَسجِدُ ، أيُسجَدُ عَلَيهِ ؟ ـ : إنَّ الماءَ وَالنّارَ قَد طَهَّراهُ .

ـ در پاسخ به اين سؤال كه : چنانچه گچ را با نجاست (مدفوع خشكيده) و استخوان مرده بپزند و سپس با آن (كفِ) مسجد را گچكارى كنند ، آيا مى توان بر آن سجده كرد ؟ ـ : آب و آتش آن را پاك كرده اند .

ـ لهشامٍ وهُو يَعِظُهُ ـ : إيّاكَ والطَّمَعَ، وعلَيكَ باليَأسِ مِمّا في أيدِي الناسِ، وأمِتِ الطَّمَعَ مِن المَخلوقِينَ؛ فإنَّ الطَّمَعَ مِفتاحٌ لِلذُّلِّ، واختِلاسُ العَقلِ، واختِلاقُ المُرُوّاتِ، وتَدنِيسُ العِرضِ، والذَّهابُ بِالعِلمِ .

ـ در اندرز به هشام ـ فرمود : از طمع بپرهيز و به آنچه مردم دارند ، چشمداشتى نداشته باش ، چشمداشت به مخلوق را در خود بميران ؛ زيرا طمع و چشمداشت، كليد هر خوارى است و عقل را مى دزدد و انسانيّتها را مى برد و آبرو را مى آلايد و دانش را از بين مى برد .

الضَّعيفُ مَن لَم يُرفَعْ إلَيهِ حُجّةٌ، ولَم يَعرِفِ الاختِلافَ، فإذا عَرَفَ الاختِلافَ فليسَ بضَعيفٍ .

ناتوان (معذور) كسى است كه حجت به او نرسيده و اختلاف را نمى شناسد . پس ، اگر اختلاف را بداند مستضعف نيست .

تُستَحَبُّ عَرامَةُ الغُلامِ فيصِغَرِهِ لِيَكُونَ حَليما في كِبَرِهِ .

بازيگوشى (شيطنت) پسر دردوران كودكى پسنديده است ، براى اين كه در بزرگسالى بردبار شود .

لا تَبذُلْ لإِخوانِكَ مِن نفسِكَ ما ضَرُّهُ علَيكَ أكثَرُ مِن مَنفَعَتِهِ لَهُم .

به برادرانت از خود، چيزى مبخش كه زيان آن براى تو بيشتر از سودش براى آنان است .

عَونُكَ لِلضَّعيفِ مِن أفضَلِ الصَّدَقةِ .

كمك تو به ناتوان ، از بهترين صدقه هاست .

ليسَ مِن شيعَتِنا مَن خَلا ثُمّ لَم يَرُعْ قلبُهُ .

شيعه ما نيست كسى كه در تنهايى و خلوت ، دلش ترسان [از خدا ]نباشد .

ـ لمّا سُئلَ عن أوجَبِ الأعداءِ مُجاهَدةً ـ : أقرَبُهم إلَيكَ وأعداهُم لَكَ... ومَن يُحَرِّضُ أعداءَكَ علَيكَ ، وهُو إبليسُ .

ـ در پاسخ به اين پرسش كه جهاد با كدام دشمن واجب تر است ـ فرمود : آن كه از همه به تو نزديكتر و دشمنيش با تو بيشتر است . . . و كسى كه دشمنان تو را بر ضدّت تحريك مى كند و آن شيطان است .

أوَّلُ ما يَبَرُّ الرَّجُلُ وَلَدَهُ أن يُسَمِّيَهُ بِاسمٍ حَسَنٍ، فَلْيُحَسِّنْ أحَدُكُمُ اسمَ وَلَدِهِ .

نخستين احسانى كه مرد به فرزند خود مى كند ، اين است كه نام نيكويى برايش انتخاب كند . بنابر اين ، هريك از شما نامى نيكو بر فرزندش نهد .

ـ وقد سُئلَ عَن عَشَرَةِ أقْمِصَهٍ هَل ذلكَ مِنَ السَّرَفِ ـ : لا ، ولكن ذلكَ أبقى لِثِيابِهِ ، ولكنَّ السَّرَفَ أن تَلبَسَ ثَوبَ صَونِكَ في المكانِ القَذِرِ .

ـ وقتى از ايشان سؤال شد : آيا داشتن ده پيراهن اسراف است؟ ـ فرمود : خير . بلكه داشتن پيراهن زياد باعث مى شود كه پيراهنهايش بيشتر عمر كند . اسراف آن است كه لباس بيرونت را در جاى كثيف بپوشى .

ما تَسابَّ اثنانِ إلّا انحَطَّ الأعلى إلى مَرتَبةِ الأسفَلِ .

هيچ گاه دو نفر به يكديگر ناسزا نگويند مگر اين كه آن يك كه برتر است به مرتبه آن كه فروتر است سقوط كند .

ـ لَمّا رَأى رَجُلَينِ يَتَسابّانِ ـ : البادِي أظلَمُ ، ووِزرُهُ ووِزرُ صاحِبِهِ علَيهِ ما لَم يَعتَدِ المَظلومُ .

ـ آن گاه كه دو مرد را ديد كه به يكديگر ناسزا مى گويند ـ فرمود : آغاز كننده ستمكارتر است و گناه او و گناه طرف مقابلش به گردن اوست ، تا زمانى كه ستمديده زياده روى نكند .

لَيسَ شيءٌ أنكى لِاءبلِيسَ وجُنودِهِ مِن زِيارَةِ الإخوانِ في اللّه ِ بعضِهِم لِبعضٍ .

هيچ چيز به اندازه ديدار برادران از يكديگر به خاطر خدا ، ابليس و سپاه او را در هم نمى كوبد .

جِهادُ المَرأةِ حُسنُ التَّبَعُّلِ .

جهاد زن ، خوب شوهردارى كردن است .

ثلاثةٌ يَستَظِلُّونَ بِظِلِّ عَرشِ اللّه ِ يَومَ لا ظِلَّ إلّا ظِلُّهُ : رَجُلٌ زَوَّجَ أخاهُ المسلمَ ، أو أخدَمَهُ ، أو كَتَمَ لَهُ سِرّا .

سه نفرند كه در روزى كه سايه اى جز سايه عرش خدا نيست در سايه عرش اويند : مردى كه برادر مسلمان خود را زن دهد ، يا به او خادمى هديه كند ، يا راز او را بپوشاند .

إنّ أصبَرَكُم على البَلاءِلَأزهَدُكُم في الدنيا .

همانا صبورترين شما در برابر بلاها ، زاهدترين شما به دنياست .