يا عَبيدَ السُّوءِ! تَلومونَ النّاسَ عَلَى الظَّنِّ ولاتَلومونَ أنفُسَكُم عَلَى اليَقينِ ؛ يا عَبيدَ الدُّنيا! إنَّما مَثَلُكُم كَمَثَلِ السِّراجِ يُضيئُ لِلنّاسِ ويُحرِقُ نَفسَهُ؛ اِستَحيُوا اللّه َ في سَرائِرِكُم كَما تَستَحيُونَ النّاسَ في عَلانِيَتِكُم؛ يا صاحِبَ العِلمِ! عَظِّمِ العُلَماءَ لِعِلمِهِم و دَع مُنازَعَتَهُم وصَغِّرِ الجُهّالَ لِجَهلِهِم ولا تَطرُدهُم ولكِن قَرِّبهُم وعَلِّمهُم؛ إنَّكُم لَن تَنالوا ما تُريدونَ إلاّ بِتَركِ ما تَشتَهونَ؛ إيّاكُم وَالنَّظرَةَ فَإنَّها تَزرَعُ فِي القُلوبِ الشَّهوَةَ وكَفى بِها لِصاحِبِها فِتنَةً؛ لاتَنظُروا في عُيوبِ النّاسِ كَالأربابِ وَانظُروا في عُيوبِهِم كَهَيئَةِ عَبيدِ النّاسِ؛ أنَا أقولُ لَكُم : صِلوا مَن قَطَعَكُم وأعطُوا مَن مَنَعَكُم وأحسِنوا إلى مَن أساءَ إلَيكُم وسَلِّموا عَلى مَن سَبَّكُم وأنصِفوا مَن خاصَمَكُم؛ بِحَقٍّ أقولُ لَكُم : إنَّ الزَّرعَ يَنبُتُ فِي السَّهلِ ولايَنبُتُ فِي الصَّفا وكَذلِكَ الحِكمَةُ تَعمُرُ في قَلبِ المُتَواضِعِ و لاتَعمُرُ في قَلبِ المُتَكَبِّرِ الجَبّارِ؛ مَن لَم يَتَواضَع خَفَضَهُ اللّه ُ ومَن تَواضَعَ للّه ِِ رَفَعَهُ؛ مَن نَظَرَ إلى أخيهِ يَعمَلُ الخَطيئَةَ ولَم يُحَذِّرهُ عاقِبَتَها حَتّى أحاطَت بِهِ فَلايَأمَن أن يَكونَ قَد شَرِكَ في إثمِهِ؛ مَن قَدَرَ عَلى أن يُغَيِّرَ الظّالِمَ ثُمَّ لَم يُغَيِّرهُ فَهُوَ كَفاعِلِهِ؛ بِحَقٍّ أقولُ لَكُم : لاتُدرِكونَ شَرَفَ الآخِرَةِ إلاّ بِتَركِ ما تُحِبّونَ؛ بِحَقٍّ أقولُ لَكُم : إنَّ صِغارَ الخَطايا ومُحَقَّراتِها لَمِن مَكايدِ إبليسَ ، يُحَقِّرُها لَكُم ويُصَغِّرُها في أعيُنِكُم فَتَجتَمِعُ فَتَكثُرُ وتُحيطُ بِكُم؛ بِحَقٍّ أقولُ لَكُم : إنَّ المِدحَةَ بِالكِذبِ وَالتَّزكِيَةَ فِي الدّينِ لَمِن رَأسِ الشّرورِ المَعلومَةِ؛ وَيلَكُم يا عَبيدَ الدُّنيا! اِتَّخِذوا مَساجِدَ رَبِّكُم سُجوناً لِأجسادِكُم وَاجعَلواقُلوبَكُم بُيوتاً لِلتَّقوى ولاتَجعَلوا قُلُوبَكُم مَأوى لِلشَّهواتِ؛ بِحَقٍّ أقولُ لَكُم : إنَّ كُلَّ كَلِمَةٍ سَيِّئَةٍ تَقولونَ بِها تُعطَونَ جَوابَها يَومَ القِيامَةِ؛ بِحقٍّ أقولُ لَكُم : . . . ما تُغني عَنكُم أجسادُكُم إذا أعجَبَتكُم وقَد فَسَدَت قُلوبُكُم وما يُغني عَنكُم أن تُنَقّوا جُلودَكُم وقُلوبُكُم دَنِسَةٌ؛ بِحَقٍّ أقولُ لَكُم : اِبَدَؤُوا بِالشَّرِ فَاترُكُوهُ ثُمَّ اطلُبُوا الخَيرَ يَنفَعكُم ، فَإنَّكُم إذاجَمَعتُمُ الخَيرَ مَعَ الشَّرِّ لَم يَنفَعكُمُ الخَيرُ؛ بِحَقٍّ أقولُ لَكُم : طوبى لِلَّذينَ يَتَهَجَّدونَ مِنَ اللَّيلِ أُولئِكَ الَّذينَ يَرِثونَ النُّورَ الدّائِمَ؛ بِحَقٍّ أقولُ لَكُم : يا عَبيدَ الدُّنيا! كَيفَ يُدرِكُ الآخِرَةَ مَن لاتَنقُصُ شَهوتُهُ مِنَ الدُّنيا ولا تَنقَطِعُ مِنها رَغبَتُهُ؛

راست مى گويمتان : اى دنيا پرستان! چگونه كسى كه شهوتش به دنيا نكاهد و رغبتش از آن نگسلد ، به آخرت دست يابد؟! راست مى گويمتان : خوشا بر آنان كه پاره اى از شب را به عبادت برمى خيزند ! آنان اند كه نور پيوسته را به ميراث مى برند. راست مى گويمتان : نخست به دور كردن بدى بپردازيد و آن گاه به جستجوى نيكى برآييد تا شما را سود بخشد ؛ زيرا اگر نيكى را با بدى گِرد آوريد ، نيكى سودتان ندهد. راست مى گويمتان : . . . پيكرهاى شما چه سودتان بخشد كه از آنها شگفت زده شويد ، در حالى كه دل هايتان تباه باشد ؟! و شما را چه سود كه پوست هايتان را پاكيزه كنيد ، در حالى كه دل هايتان چركين باشد؟! راست مى گويمتان : هر كلمه بدى كه امروز بگوييد ، فردا ، به قيامت ، پاسخش را مى شنويد. واى بر شما اى بندگان دنيا! سجده گاه هاى پروردگارتان را زندانِ پيكرهاى خود سازيد ، و دل هاى خود را خانه تقوا كنيد و آنها را جايگاه شهوت ها قرار ندهيد. راست مى گويمتان : يك ستايش دروغين و يك بيزارنمايى از دين ، بى گمان ، سرآمدِ بدى هاى شناخته شده است. راست مى گويمتان : گناهان كوچك و به چشم نيامدنى از دام هاى شيطان اند . شيطان ، آنها را به ديده شما خُرد (و ناچيز) مى نمايانَد ، چندان كه گِرد مى آيند و فزون مى شوند و شما را فرا مى گيرند. راست مى گويمتان : شرافتِ آخرت را در نمى يابيد ، مگر به ترك آنچه [در دنيا] دوست مى داريد. هر كه بتواند ستمكارى را از ستم منصرف كند و چنين نكند ، خود نيز چون همان ستمگر است. هر كه ببيند برادرش خطايى مى كند و او را از سرانجامش برحذر ندارد تا گناه او را فرا گيرد ، از شركت در گناه او برى (و ايمن) نيست. هر كه فروتنى نكند ، خدايش پست كند ، و هر كه براى خدا فروتنى كند ، خدايش برافرازد. راست مى گويمتان : به راستى كه زراعت ، در دشت خاكىِ هموار مى رويد ، نه بر سنگلاخ . همچنين حكمت در دلِ فروتن پرورش مى يابد و در دلِ متكبّرِ زورگو پرورش نمى يابد. من به شما مى گويم : با آن كه از شما گسسته ، بپيونديد ، و به آن كه از شما دريغ ورزيده ، عطا كنيد ، و به آن كه با شما بدى كرده ، نيكى كنيد ، و به آن كه دشنامتان داده ، سلام گوييد ، و با آن كه به دشمنى با شما برخاسته ، انصاف ورزيد. به عيب هاى مردم چون ارباب منگريد ؛ بلكه در عيب هاى آنان چون بنده مردمان بنگريد. از يك بار نظر كردن ناروا هم بپرهيزيد ؛ زيرا [همان يك نظر آلوده ، بذرِ ]شهوت را در دل بكارد و همين براى صاحبش بس كه به فتنه گرفتار آيد.به آنچه مى خواهيد ، نمى رسيد ، مگر با ترك آنچه به آن شهوت داريد. اى دانش پژوه! دانشمندان را براى دانششان بزرگ دار و ستيزه با آنان را كنار بگذار ، و نادانان را به سبب جهلشان كوچك شمار ، ولى ايشان را از خود مران ؛ بلكه به خويش نزديك كن و به ايشان ، دانش بياموز. همچنان كه از مردم در عيان شرم داريد ، از خداوند در نهان شرم بداريد. اى بندگان دنيا! مثَل شما چون چراغ باشد كه به مردم روشنايى دهد ، امّا خود را بسوزانَد . اى بندگانِ بد! مردم را با بدگمانى سرزنش مى كنيد و خويشتن را با يقين [به عيبِ خود] سرزنش نمى كنيد؟!