وارد نشدن به اتاق تاریک

خانه و مسکن

برای وارد شدن به اتاق تاریک باید یک چراغ همراه انسان باشد تا به انسان آسیب نرسد. امروزه در هندسه‌ی خانه، کلید چراغ را بیرون اتاق قرار می‌دهند. چیزی که ما می‌فهمیم این است که شاید در اتاق دزد یا مار یا آسیب دیگری باشد ولی خیلی چیزهای دیگر وجود دارد که علم ما به آن ها نمی‌رسد که با روشن کردن چراغ، آن آسیب ها دفع می‌شود. در روایت آمده است: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ص أَنْ يَدْخُلَ‌ بَيْتاً مُظْلِماً إِلَّا بِمِصْبَاح‌[13] یعنی پیامبر(ص) از وارد شدن به خانه‌ی تاریک نهی کرد مگر اینکه چراغی همراه باشد. روایت دیگر آمده است: كَرِهَ أَنْ يَدْخُلَ الرَّجُلُ الْبَيْتَ‌ الْمُظْلِمَ‌ إِلَّا أَنْ يَكُونَ بَيْنَ يَدَيْهِ سِرَاجٌ أَوْ نَار[14] یعنی خداوند دوست ندارد مردی به خانه‌ی تاریک وارد شود مگر اینکه در پیش او چراغ یا آتشی باشد. بنابراین کلید اتاق باید بیرون اتاق باشد که با روشنایی وارد اتاق شد. این هندسه‌ی خانه‌ی اسلامی است. موضوع: ادامه بحث سلامتی در زینت (ادامه بحث مسکن) روشن کردن چراغ ها قبل از غروب با اینکه می‌دانیم اسلام روی مسئله‌ی اقتصاد و عدم اسراف تاکید دارد ولی در خصوص این مورد اسراف نیست و برای انسان نفع دارد. روشن کردن چراغ ها قبل از غروب حتما منافعی دارد. لَيْسَ فِيمَا يَنْفَعُ‌ الْبَدَنَ‌ إِسْرَافٌ‌ إِنَّمَا الْإِسْرَافُ فِيمَا أَتْلَفَ الْمَالَ وَ أَضَرَّ بِالْبَدَن‌[1] یعنی در چیزی که برای بدن نافع است اسراف نیست همانا اسراف در چیزی است که مال را تلف کند و به بدن ضرر برساند. با اینکه هوا روشن است، چراغ ها باید روشن شود و این کار اسراف نیست. البته روایات به مسئله‌ی فقر اشاره می‌کند و می‌فرماید روشن کردن چراغ ها قبل از غروب فقر را از بین می‌برد. جَصِّصِ الدَّارَ وَ اكْسَحِ الْأَفْنِيَةَ وَ نَظِّفْهَا وَ أَسْرِجِ السِّرَاجَ قَبْلَ مَغِيبِ الشَّمْسِ كُلُّ ذَلِكَ يَنْفِي‌ الْفَقْرَ وَ يَزِيدُ فِي الرِّزْق‌[2] یعنی خانه را گچ کن و حیاط خانه را جارو و تمییز کن و قبل از غروب خورشید چراغ روشن که هر یک از این کارها فقر را از بین می‌برد و روزی را زیاد می‌کند. به طور کلی روشن کردن چراغ مفید است. در روایت آمده است: إِسْرَاجُ‌ السِّرَاجِ‌ قَبْلَ أَنْ تَغِيبَ الشَّمْسُ يَنْفِي الْفَقْر[3] یعنی روشن کردن چراغ قبل از غروب آفتاب فقر را از بین می‌برد. بر خلاف آنچه متصور است که روشن کردن چراغ، به جهت هزینه داشتن‌ شاید سبب فقر شود ولی ائمه(ع) می‌فرمایند نه تنها باعث فقر نیست بلکه روزی را زیاد می‌کند. در مقابل سفارش شده است موقع خواب چراغ ها خاموش بشود. این سفارش مخصوص است و علت آن این است که «فویسقه» یعنی موش چراغ ها را می‌اندازد و خانه آتش می‌گیرد. اگر علت خاموش کردن چراغ در شب موش و اتش گرفتن خانه باشد، امروزه با وجود لامپ های امروزی، این علت وجود ندارد. بنابراین شاید امروزه اگر چراغ موقع خواب روشن باشد، مشکلی نداشته باشد ولی از آنجایی که در گذشته امکان محافظت چراغ از موش وجود داشته است و با این حال امر به خاموش کردن چراغ شده است، بعید نیست که خاموش بودن چراغ هنگام خواب مطلوب باشد. این صرفا یک استشعار و برداشت است. موش به علت انجام دادن کارهای بد مانند نجس کردن غذاها و انداختن چراغ ها، «فویسقه» یعنی فاسق و مخرب نامیده می‌شود. کلاغ هم «فویسقه» نامیده می شود. در روایت آمده است: أَطْفِئُوا سِرَاجَكُمْ‌ فَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ الْبَيْتَ عَلَى أَهْلِه‌[4] یعنی چراغ ها را خاموش کنید زیرا موش خانه را بر اهل خانه آتش می‌زند.