امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به اين پرسش ابو شاكر ديصانى كه

ما الدّليلُ على أنّ لكَ صانِعا ؟ ـ ; وَجَدتُ نَفْسي لا تَخْلو مِن إحْدى جِهَتَينِ ; إمّا أنْ أكون صَنَعْتُها أنا أو صَنَعَها غَيري ؛ فإن كنتُ صَنَعتُها أنا فلا أخْلو مِن أحدِ مَعْنَيَينِ ، إمّا أنْ أكونَ صَنَعتُها و كانتْ مَوجودَةً أو صَنَعْتُها و كانتْ مَعْدومَةً ، فإنْ كنتُ صَنَعْتُها و كانتْ مَوجودةً فَقَدِ اسْتَغْنَتْ بوجودِها عن صَنْعَتِها ، و إن كانتْ مَعْدومَةً فإنّكَ تَعلمُ أنّ المَعْدومَ لا يُحْدِثُ شَيئا ، فقد ثَبَتَ المَعنى الثّالثُ أنّ لي صانِعا و هُو اللّه ُ رَبُّ العالَمِينَ ، فقامَ و ما أحارَ جَوابا .;

دليل بر اين كه تو را آفريدگارى است چيست ؟ ـ فرمود ; خودم را از دو حال خالى نيافتم ; يا من خود را آفريده ام يا كسى ديگر مرا آفريده است . اگر من خود را آفريده ام از دو حال خارج نيستم ; يا بوده ام و خود را آفريده ام و يا نبوده ام و خود را پديد آورده ام . اگر قبلاً بوده ام و خود را پديد آورده ام نيازى به پديد آوردن ندارم و اگر نبوده ام تو مى دانى كه معدوم چيزى را به وجود نمى آورد ، پس شقّ سوم ثابت مى شود و آن اين كه مرا آفريدگارى است و آن همان خداى پروردگار جهانيان است . ابو شاكر كه پاسخى براى گفتن نداشت، برخاست .;

منبع: التوحيد : 290/10 .

احادیث بیشتر این بخش