علوم تغذیه

پیشینه و معرفی رشته

رشته علوم تغذیه ترکیبی از پزشکی و علم تغذیه است و به افراد می آموزد که چه چیزهایی برای بدن مناسب است و از خوردن چه غذاهایی پرهیز کنند؛ علم تغذیه با اصلاح عادات غذایی، نوع و مقدار غذا، بر سبک زندگی ما تأثیر به سزایی داشته و از این طریق از بسیاری از بیماری‌های شایع مثل انواع سرطان‌ها جلوگیری کرده و باعث افزایش طول عمر، بهبود بیماری‌ها و سلامت جسم و روح انسان می‌شود.

رشته علوم تغذیه به رژیم درمانی، اصول علم تغذیه، ارزش مواد غذایی و نحوه‌ی تغذیه‌ی مناسب برای حفظ سلامت می‌پردازد. این رشته از مهمترین رشته‌های شاخه پیراپزشکی است و علاقه‌مندان کنکوری زیادی را به خود جلب می‌کند.

چشم انداز رشته

امکان تاسیس مطب برای فارغ‌التحصیلان کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری علوم تغذیه وجود دارد. به همین دلیل جزو رشته‌های پرطرفدار علوم پزشکی محسوب می‌شود. البته به این نکته توجه کنید که قوانین تأسیس مطب سالانه ممکن است تغییراتی داشته باشد و باید در این خصوص قوانین وزارت بهداشت را پیگیری کنید. فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد تغذیه که کارشناسی نامرتبط داشته‌اند، مجوز تأسیس مطب ندارند، اما می‌توانند به عنوان مشاور در مراکز بهداشت و درمان، مطب‌های خصوصی و بیمارستان‌ها مشغول به کار شوند.

طبق مصوبه جدید وزارت بهداشت، دارندگان مدرک کارشناسی ارشد یا دکترای تغذیه ورودی از رشته‌های غیر مرتب ورودی سال 95 و قبل از آن، در صورت گذراندن ۳۱ واحد تئوری و کارورزی می‌توانند از سازمان نظام پزشکی شماره نظام و پروانه کار دریافت کنند. بنابراین به ورودی‌های غیر مرتبط سال 96 و بعد از آن، حتی اگر در هر دو مقطع ارشد و دکتری علوم تغذیه خوانده باشند، طبق این مصوبات شماره نظام و پروانه کار دریافت نخواهند کرد.

فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد رشته علوم تعذیه می‌توانند در مراکز مختلفی مشغول به کار شوند. برای مثال می‌توانند در بیمارستان‌ها، مراکز بهداشتی درمانی، درمانگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، کارخانجات تولید مواد غذایی، باشگاه‌های ورزشی، فدراسیون‌ها و مراکز کاهش وزن، کارشناس آزمایشگاه غذا، دارو و بهداشتی و نیز کارشناس مواد خوراکی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی کار کنند. همچنین مشاور تغذیه و رژیم درمانی در مهدکودک‌ها، مربی بهداشت در مدارس و تدریس در مدارس فنی و حرفه‌ای و دانشگاه از دیگر مشاغل موجود برای رشته علوم تغذیه است. از جمله مسئولیت‌های یک فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد علوم تغذیه که در زمینه تناسب اندام یا رژیم درمانی کار می‌کند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

شناسایی و ارزیابی نیازهای تغذیه‌ای مراجع
تهیه و ارائه برنامه غذایی مناسب با سلامت عمومی فرد، سن، بیماری‌ها، سوابق پزشکی، رژیم‌های قبلی و فاکتورهای تغذیه‌ای دیگر
پیگیری اثر برنامه غذایی داده شده و در صورت لزوم تغییر دادن آن‌ها
پشتیبانی، صحبت کردن و روحیه دادن به مراجع
تهیه برنامه اجرایی برای رفع مشکلات تغذیه بیماران خاص مانند افراد مبتلا به سرطان

دروس و واحدهای درسی

پایه: روش‏‌های مطالعه و یادگیری، بیوشیمی مقدماتی، فیزیولوژی، آناتومی، آمار حیاتی، مبانی روانشناسی، جامعه‌شناسی پزشکی، اپیدمیولوژی بیماری‏‌ها، بهداشت عمومی، میکروب‌شناسی عمومی، انگل‏‌شناسی. اصلی: بیوشیمی متابولیسم، بهداشت و مسمومیت‏‌های غذایی، میکروب‏‌شناسی مواد غذایی، اصول و روش‏‌های نگهداری مواد غذایی، شیمی تجزیه مواد غذایی، اثر فرآیند بر ارزش غذا، تغذیه اساسی 1 و 2، فیزیولوژی تغذیه، زبان تخصصی، اصول تنظیم برنامه‌‏های غذایی، اصول ایمونولوژی، داروشناسی، مدیریت خدمات غذایی، کاربرد رایانه در علوم تغذیه، اکولوژی غذا و تغذیه، پاتوفیزیولوژی. تخصصی: تغذیه در دوره‏‌های زندگی، تغذیه گروه‏‌ها و شرایط ویژه، خدمات تغذیه‏‌ای در نظام مراقبت‏‌های بهداشتی، اصول برنامه‌ریزی و مدیریت برنامه‏‌های تغذیه‌‏ای، ارزیابی وضع تغذیه، اصطلاحات پزشکی و بیمارستانی، اصول آموزش و مشاوره تغذیه، بیماری‏‌های ناشی از سوء‌تغذیه، رژیم‌درمانی 1 و 2، روش تحقیق در علوم بهداشتی، سمینار تغذیه، پروژه.