پزشکی
پیشینه و معرفی رشته
پزشکی، یکی از چهار رشته دکتری حرفهای است که هفت سال، درس دانشگاهی و ۲ سال، طرح اجباری دارد، که بدون آن، تاسیس مطب، امکانپذیر نیست. سرشار از درسهای حفظی است که بیشتر آنها با شیمی و زیست مرتبط هستند و با دنیایی از اصطلاحات علمی و اسامی تخصصی سر و کار دارد که ورود آن، نیازمند داشتن مهارت کافی در زبان انگلیسی است. علاوه بر این، حرفه پزشکی، به واسطه ارتباط مداوم با اقشار مختلف مردم، نیازمند یک روابط عمومی خوب و همچنین صبر و حوصله و داشتن روحیه همدلی است. از سوی دیگر، ماهیت پزشکی، درجاتی از تنش مستمر را به همراه دارد و این ویژگی، به خصوص در مورد برخی از گرایشهای این رشته، مثل طب اورژانس، زنان و زایمان و جراحی مغز و اعصاب، پررنگتر میشود. بنابراین یک پزشک موفق، باید همواره بتواند در شرایط پر استرس، رفتار خود را مدیریت کند و در کمترین زمان، بهترین تصمیم را بگیرد.
مشکل دیگر در مورد رشتههایی مثل پزشکی، وجود دوره طولانی تحصیل، بدون امکان کسب درامد تخصصی است. در واقع، غیر از دوره کارورزی، سایر خدماتی که یک دانشجوی پزشکی، در بخشهای بیمارستانی و درمانگاهی ارائه میکند، رایگان است و چون با هدف آموزش او صورت گرفته است، بابت آنها دستمزدی به او پرداخت نمیشود.
پس از دانشآموختگی هم مثل همه رشتههای دیگر دانشگاهی که در دانشگاههای دولتی، ارائه میشوند، پزشکان، تعهد دارند تا دو برابر مدت تحصیل خود (که از خدمات آموزش رایگان بهرمند بودهاند) در داخل کشور، خدمترسانی کنند یا هزینه آن را بپردازند.
روند تاسیس مطب هم، به ویژه در سالهای اخیر، با مشکلات و سختگیریهایی روبهرو شده است که ناشی از رشد فزاینده متقاضیان این رشته دانشگاهی است.
چشم انداز رشته
بسیاری از دانشآموختگان این رشته تحصیلی، ترجیح میدهند در مطب خصوصی خودشان کار کنند. عده کمی از آنها در واحدهای تحقیقاتی یا بخشهای اجرایی و اداری، جذب میشوند، یا بعد از دریافت مدرک تخصص، به همراه متخصصان دیگر، آزمایشگاههای تشخیصی تاسیس میکنند.
شاید بتوان گفت، یکی از رویاهای هر دانشجوی پزشکی، تاسیس مطب خصوصی است. اما همین رویا، در سالهای اخیر، موجب رشد بیرویه متقاضیان این رشته و از سوی دیگر، کمرونق شدن بازار کار طیف گستردهای از دانشآموختگان آن، به ویژه در مقطع پزشکی عمومی شده است. جالب است بدانید، تنها موقعیت شغلی مناسب برای یک پزشک، «مطبداری» نیست. بلکه در بسیاری از مشاغل دیگر نیز، وجود یک پزشک با تجربه و آگاه، پیشبینی شده است. انواع آزمایشگاه تشخیص پزشکی، پاتوبیولوژی و سیتوژنتیک، تنها یک نمونه از این مشاغل است. همچنین، پزشک میتواند، به شرط گذراندن دورههای مرتبط، یک مرکز مشاوره ژنتیک تاسیس کند و به مشاوره در این حوزه بپردازد.
دروس و واحدهای درسی
همانطور که گفتیم، دوره آموزش دکترای پزشکی، در مجموع، هفت سال است. این دوره، شامل 290 واحد درسی است و به چهار مرحله مجزا تقسیم میشود:
علوم پایه. در این مرحله، دانشجو با ساختمان بدن انسان و اعمال فیزیولوژیک او و همچنین، عوامل زیستی بیماریزا و مکانیسم دفاعی بدن در برابر آنها و اصول مسائل بهداشتی، آشنا میشود. طول این دوره، ۲ سال است و طی آن، دانشجو موظف به گذراندن 91 واحد نظری و عملی است که مهمترین درسهای تخصصی آن عبارتند از: (+) آناتومی تنه
(+) روانشناسی
(+) بیوشیمی
فیزیک پزشکی
آنااتومی اندام
(+) بافت شناسی
بهداشت
(+) آناتومی سر و گردن
(+) ژنتیک
(+) جنینشناسی
(+) فیزیولوژی
(+) باکتریشناسی
(+) انگل شناسی
(+)ویروسشناسی
(+) پاتولوژی
(+) ایمونولوژی
حسن ختام این بخش، عبور از آزمون جامع است. این آزمون، دوبار در سال برگزار میشود و هر دانشجو، به شرط گذراندن کل واحدهای درسی، میتواند حداکثر ۳ بار در آن شرکت کند. دانشجویانی که دست کم به ۵۰ درصد پرسشها پاسخ درست بدهند، وارد مرحله بعدی تحصیل خواهند شد. دانشجویانی که به هر دلیل، موفق به عبور از این سد نشوند، میبایست به دلخواه خود، به یکی از رشتههای مقاطع کاردانی یا کارشناسی، تغییر رشته دهند. نشانه شناسی و فیزیوپاتولوژی. طول این دوره، یک سال و مشتمل بر 30 واحد تئوری و عملی است. هدف از آموزش در این مرحله، عرضه مباحثی است که بتواند ضمن دادن آگاهی از مبانی فیزیولوژیک، دانشجو را با ساز و کار بیماریها و عوامل موثر در آنها و همچنین، نمودها و نشانههای بیماریها آشنا کند.
مهمترین دروس این دوره عبارتند از: بیماریهای قلب و عروق
بیماریهای غدد
بیماریهای تنفسی
پاتولوژی اختصاصی
نشانهشناسی پزشکی
بیماریهای گوارشی
بیماریهای خون
بیماریهای روماتیسمی
بیماریهای کلیه
فارماکولوژی
کارموزی بهداشت
کارگاه مهارتهای بالینی
پس از پایان این دوره مهم، دانشجویانی که موفق به کسب نمره قبولی در تمام واحدها شده باشند، وارد مقطع کاراموزی میشوند.
کاراموزی بالینی. این مقطع، که شامل حدود 95 واحد نظری و عملی است، بین ۲۰ تا ۲۲ ماه، طول میکشد و هدف از آن، کسب توانایی تشخیص بیماریها از دیدگاه بالینی و آزمایشگاهی و همچنین به دست آوردن تواناییهای لازم در به کار بردن اندیشه و استقلال و نتیجهگیری سریع است. این مقطع، شامل دو بخش مجزا است که یکی بر بالین بیماران بستری در بخشهای بیمارستانی و دیگری در درمانگاهها انجام میشود. به این ترتیب، علاوه بر گذراندن دروس دانشگاهی، دانشجو در این مقطع، نحوه برخورد صحیح با بیمار را نیز فرا میگیرد.
مهمترین درسهای مقطع کاراموزی پزشکی عمومی عبارتند از: اخلاق پزشکی، پزشکی قانونی، کاراموزی در بخشهای جراحی (عمومی، بیهوشی، ارتوپدی، اورولوژی)، اطفال، داخلی، داخلی قلب، عفونی، اعصاب، زنان، رادیولوژی، چشم، گوش و حلق و بینی، پوست، روانپزشکی.
پس از گذراندن این دوره، مرحله کارورزی آغاز میشود که شرط ورود به آن، کسب قبولی در کارموزی کلیه بخشها و درسهای مرحله قبل و موفقیت در آزمون پیش کارورزی است. در این مورد هم، مانند آزمون جامع، شرط قبولی، کسب حداقل 50٪ نمره کل آزمون است و هر دانشجو میتواند، حداکثر سه بار در این آزمون، شرکت کند و در صورت عدم قبولی، به یکی از رشتههای مقاطع پایینتر، تغییر رشته دهد.کارورزی. این دوره، آخرین مقطع از دوره شش ساله دکتری عمومی و شامل 68 واحد عملی و کشیکهای شبانه است که در مدت 18 ماه، ارائه میشوند. عمده مباحث این مقطع، عبارتند از: کارورزی در بخشهای اطفال، داخلی CCU، جراحی (عمومی، بیهوشی، ارتوپدی، اورولوژی)، داخلی و عفونی.
جلسه دفاع از پایان نامه 6 واحدی، پایانِ نامه بلند این دوره آموزشی ۶ ساله خواهد بود.
