مدیریت دولتی

پیشینه و معرفی رشته

رشته «مدیریت دولتی» (Public Administration) یکی از گرایش‌های مدیریت است که اولین بار در دهه ۱۳۳۰ شمسی و با نام «علوم اداری» وارد ایران شد. این رشته برای اولین بار در دانشگاه تهران و با همکاری دانشگاه کالیفرنیای جنوبی ارائه شد.

طبیعتاً کسی که می‌خواهد مدیر شود یا در رشته مدیریت تحصیل کند، باید تیپ شخصیتی متناسب با آن داشته باشد. مدیریت، فردی برونگرا و در عین حال بسیار وظیفه‌محور را می‌طلبد. بنابراین، اگر ارتباطات اجتماعی خوبی دارید و به‌راحتی با دیگران ارتباط برقرار می‌کنید، می‌توانید یک مدیر موفق باشید یا در رشته مدیریت تحصیل کنید.

ویژگی شخصیتی دیگر برای یک مدیر قدرت بیان و متقاعد کردن دیگران است. افرادی که در مباحثات، گفتگوها و مناظره‌ها قدرت بیان بالایی دارند و می‌توانند به خوبی استدلال و طرف مقابل را متقاعد کنند، واجد این ویژگی هستند.

نظم و هدف‌گرایی ویژگی‌ دیگری است که برای موفقیت تحصیلی در این رشته به آن نیاز دارید. چنانچه برای آینده زندگی و تحصیلی خود هدف و چشم‌اندازی تعریف و برای رسیدن به این چشم‌انداز برنامه‌ریزی کرده‌اید، این ویژگی در شما وجود دارد.

قاطعیت، کاریزما (فرهمندی) و قدرت تأثیرگذاری بر سایرین خصوصیت دیگر یک مدیر است. اگر در بین جمع‌ها و گروه‌هایی مثل گروه‌های ورزشی یا دانش‌آموزی که تا کنون حضور داشته‌اید، در کانون گروه بوده‌اید و دیگران شما را به‌عنوان سردسته و سرپرست خود قبول داشته‌‌اند و شما هم قدرت تأثیرگذاری بر سایرین را داشته‌اید، به‌خوبی واجد این ویژگی هستید.

چشم انداز رشته

از آنجا که هر بنگاه و سازمانی به تعدادی مدیر نیاز دارد، امکان اشتغال در همه سازمان‌ها و بنگاه‌های تولیدی و خدماتی برای فارغ‌التحصیل این رشته امکان‌پذیر است. لذا امکان اشتغال در طیف وسیعی از سازمان‌ها نظیر وزارتخانه‌ها، سازمان‌های دولتی، پژوهشکده‌ها، دانشگاه‌ها، شهرداری‌ها، بیمارستان‌ها، بنگاه‌های تولیدی، کارخانه‌ها و… برای فارغ‌التحصیل این رشته وجود دارد.

همچنین باید در نظر داشت که فارغ‌التحصیل این رشته الزاماً مدیر نخواهد شد، بلکه در دایره وسیعی از مشاغل سازمانی در بسیاری از بخش‌های یک سازمان نظیر منابع انسانی، سیستم‌های اطلاعاتی سازمان یا در تشکیلات سازمانی به عنوان کارشناس اداری، امور کارکنان، برنامه‌ریزی پرسنلی، ارزیابی عملکرد سازمان، حقوق و دستمزدها، تحول اداری و… قابل به‌کارگیری هستند. اساساً برای شروع باید از همین سطوح پایین مشغول به کار شد و پله‌پله مراتب ارتقا را طی کرد.

دروس و واحدهای درسی

دروس رشته مدیریت دولتی به دو دسته کمی و کیفی تقسیم می‌شوند.

حوزه کمی
ریاضی و آمار: ریاضیات و آمار در هر رشته‌ای جایگاه خاص خود را دارند، به‌ویژه آمار که بسیار در تحصیلات و کار مورد استفاده قرار خواهد گرفت. آنچه که از ریاضیات در رشته مدیریت دولتی کاربرد دارد شامل پیچیدگی زیادی نیست و در حد نیازهای اولیه این رشته خواهد بود. همچنین برای موفقیت در درس تحقیق در عملیات نیاز است که شما این درس را به خوبی بگذرانید.
اقتصاد: مبانی اقتصاد در دو سطح خرد و کلان به صورت جامع در این رشته تدریس خواهد شد. آشنایی اولیه با این حوزه بسیار مفید است.
حوزه کیفی
روانشناسی: موفقیت در دروس مرتبط با ارتباطات انسانی، نظیر روانشناسی کار، مدیریت منابع انسانی و روابط کار در سازمان، آشنایی با روانشناسی کمک شایانی خواهد کرد.
تاریخ و جغرافیا: در درس مدیریت تطبیقی شما باید الگوهای موفق مدیریتی را بشناسید و از آنها الگوبرداری کنید. شناخت این الگوها در مدیریت دولتی مستلزم شناخت بافت تاریخی و جغرافیایی آنها است و لذا دروس تاریخ و جغرافیا در این حوزه به شما کمک خواهند کرد.
جامعه شناسی: فضای کلی حاکم بر مدیریت دولتی، شناخت جامعه و کشور است. لذا آشنایی با این درس در این شناخت مؤثر خواهد بود.
(+) کامپیوتر و کاربرد آن‌ در مدیریت‌
(+)‌ حقوق اساسی
(+) اصول‌ حسابداری
(+) روانشناسی کار
(+) اقتصاد خرد
(+) مبانی مدیریت اسلامی الگوهای آن
(+) اقتصاد کلان
(+) مبانی سازمان‌ و مدیریت‌
(+) حسابداری دولتی
(+) زبان تخصصی
(+) توسعه اقتصادی و برنامه ریزی
(+) روش تحقیق در مدیریت
(+) مدیریت‌ رفتار سازمانی
مبانی مدیریت دولتی
حقوق اداری
(+) مالیه عمومی وخط مشی مالی دولت
(+) مدیریت‌ منابع‌ انسانی
(+) تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم
مدیریت تحول سازمانی
(+) فراگرد تنظیم و کنترل بودجه
مدیریت توسعه
(+) تحقیق‌ در عملیات‌
مدیریت سازمان‌های محلی و شهرداری‌ها
مدیریت تعاونی‌ها
روابط کار در سازمان
مدیریت تطبیقی
(+) سیستم های اطلاعاتی مدیریت
تصمیم‌گیری و تعیین خط مشی دولت‌ها
مباحث ویژه مدیریت دولتی
سیر اندیشه‌های سیاسی و تحول نهادهای اداری
سازماندهی و اصلاح تشکیلات و روش‌ها
(+) ریاضیات و کاربرد آن در مدیریت
(+) آمار و کاربرد آن‌ در مدیریت.