مهندسی مواد
پیشینه و معرفی رشته
این رشته به عنوان یک زمینه تحصیلی میان رشتهای، ارتباط وسیعی بین مباحث فیزیک، شیمی، مکانیک و ریاضی، برقرار کرده است. علاقهمندان به امور فنی، محاسباتی و آزمایشگاهی امکان جستجو و حصول علائق خود در آزمایشها، پروژهها و دروس این رشته تحصیلی را خواهند داشت. از طرفی، انتخاب رشته مهندسی مواد برای افراد دارای علاقه به ساخت و توسعه مواد جدید، کشف خواص جدید و به دنبال آن گسترش جهان پیرامون گزینه مناسبی خواهد بود. علاقهمندان به امور بازرسی و نظارت بر کارکرد قطعات و صنایع مختلف میتوانند پس از فارغ التحصیلی از این رشته، در مشاغلی مرتبط به فعالیت بپردازند. آنهایی که به شناخت طبیعت مواد مختلف موجود در محیط پیرامون، همچنین ارتباط بین ساختار و نظم داخلی مواد با خواص حاصل علاقه دارند نیز، بد نیست این رشته تحصیلی را انتخاب کنند.
چشم انداز رشته
گستره وسیعی از کارهای نظارتی، عملیاتی، تولیدی و اجرائی توسط فارغ التحصیل رشته مهندسی مواد قابل انجام است و در اینجا، تنها به برخی از شاخصترین مواردی که یک فارغالتحصیل این رشته میتواند در آنها شاغل شود پرداختهایم: شرکتهای خودروسازی، ساخت قطعات مانند شرکتهای ریختهگری یا اکستروژن، نورد، آهنگری و جوشکاری به روشهای پیشرفته، صنایع فولاد، مس و آلومینیم، بازرسی خطوط انتقال نیرو، آب و نفت، صنایع هوافضا و نظامی، آزمایشگاههای تحقیقاتی، صنایع ماشینهای راهسازی، ساخت ظروف و قطعات آشپزخانه، پوششدهی سطح قطعات منزل و ادارات، ساخت و پوششدهی قطعات تزئینی، شبیهسازی فرایندها و قطعات صنعتی، صنایع الکترونیک، مشاوره در انتخاب مواد و آلیاژهای مورد استفاده در بخشهای صنعتی مختلف، بازیافت و مهندسی پزشکی.
دروس و واحدهای درسی
از مهمترین دروس تخصصی رشته مهندسی مواد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کریستالوگرافی: معرفی ساختار داخلی مواد از لحاظ نوع و شکل چیدمان اتمها، نامگذاری ساختار داخلی مواد و همچنین برقراری ارتباط بین نوع چیدمان کریستالی، طبیعت ماده و خواص حاصل
شیمی فیزیک: معرفی قوانین حاکم بر مواد در حالتهای گاز، جامد و مایع، بررسی انرژیهای موثر در تشکیل و تجزیه مواد و همچنین پیشٰبینی انجام واکنشهای شیمیائی
خواص مکانیکی 1 و 2: بررسی خواص مکانیکی مواد از جمله استحکام، سختی، انعطاف-پذیری و تغییر شکل در دماهای محیط و بالا و توجیه عوامل موثر بر حصول خواص مورد نظر از نقطه نظر ساختار داخلی مواد
خواص فیزیکی 1 و 2: بیان وابستگی خواص مواد و قطعات بر اساس ویژگیهای فیزیکی همچون ارتباط عناصر و اتمهای مختلف با یکدیگر و امکان توسعه آلیاژهای جدید بر اساس قوانین مشخص
ترمودینامیک مواد: بررسی سینتیک تشکیل مواد و محلولهای مختلف مایع و جامد بر اساس دمای ذوب و تبخیر و میزان انحلالپذیری و همچنین تکمیل مباحث مطرح شده در درس شیمی فیزیک
عملیات حرارتی: انجام عملیات گرمائی در زمان، دما و محیط مشخص به منظور بهبود خواص فیزیکی و مکانیکی قطعه تولید شده به روش معین و بر اساس ارتباط بین ریزساختار داخلی با تغییرات دما و زمان
شکلدهی فلزات: بررسی و شناخت روشهای تولید قطعات، پارامترهای موثر و همچنین اثرات نوع آلیاژ بر انتخاب روش مناسب تولید
انجماد: شناخت فرآیند انجماد و اصول حاکم بر آن در حین ذوب و ریختهگری به عنوان یکی از وسیعترین روشهای تولید قطعات
در ادامه، به معرفی عناوین و فیلمهای آموزشی دروس تخصصی رشته مهندسی مواد میپردازیم: مبانی مهندسی مواد
مکانیک مواد بلورشناسی پدیدههای انتقال
شیمی فیزیک مواد ترمودینامیک مواد
متالورژی فیزیکی مواد
متالورژی فیزیکی مواد ۱
متالورژی فیزیکی مواد ۲
اصول انجماد و ریختهگری مواد اصول مهندسی پلیمر
مواد مرکب
اصول مهندسی سطح
روشهای شناسایی و آنالیز مواد
اصول مهندسی سرامیک
طراحی و انتخاب مواد مهندسی
اصول تولید مواد مهندسی
خوردگی و حفاظت از مواد فیزیک حالت جامد
نانومواد
بیومواد
