مهندسی تولید و ژنتیک گیاه

پیشینه و معرفی رشته

رشته مهندسی تولید و ژنتیک گیاه، سرشار از درس‌های حفظی و محاسباتی است که بیشتر آن‌ها با زیست گیاهی و اصول زراعت مرتبط هستند. علاوه بر این، گرایش‌های مختلف مجموعه مهندسی کشاورزی، به دلیل ماهیت خود، نیازمند کار در مزارع، گلخانه‌ها و باغ‌ها هستند که به نوبه خود، آمیخته‌ای از صبر و پشتکار و نیروی جسمانی متناسب با این حوزه را می‌طلبد.

از سوی دیگر، رشته مهندسی تولید و ژنتیک گیاه، به معرفی اصول دستورزی ژنتیکی گیاهان می‌پردازد و در این راه، ابزارهای مهتلفی را به کار می‌گیرد.

ویژگی دیگر این رشته، مبتنی بودن آن بر پایه تفکر خلاق و پشتکار است. چرا که روش‌های سنتی کشاورزی، دیگر پاسخگوی نیاز بشر نیست و توسعه کشاورزی، نیازمند نیروی انسانی ماهری است که بتواند عملیات کشاورزی مربوط به محصولات زراعی و باغی را بر اساس یافته‌های جدید علمی انجام دهد و بیشترین بازدهی و محصول را در بهره‌گیری از منابع به دست آورد.

چشم انداز رشته

متخصصان ژنتیک گیاهی برای درک، بهبود یا ایجاد انواع جدید گیاهان یا محصولات تحقیقاتی انجام می‌دهند. با نگاهی به DNA یک گیاه، آن‌ها می‌توانند راه‌هایی را برای بهبود شکل، اندازه، سطح تولید، تحمل آفت‌کش‌ها و بیماری‌ها بررسی کنند. متخصصان ژنتیک گیاهی می‌توانند برای شرکت‌های بذر کشاورزی و مواد شیمیایی کار کنند. برخی نیز در محیط دانشگاه به انجام تحقیق و تدریس مشغول هستند. همچنین فرصت کار در بخش خصوصی برای انجام تحقیقات جهت بهره‌مندی از کسانی که در مناطقی که رشد گیاهان و محصولات در آن‌ها دشوار است وجود دارد. با پیش‌بینی صنعت کشاورزی و چالش‌های بیشتری برای محیط‌های رشد گیاهان و محصولات، متخصصان ژنتیک گیاهی برای اطمینان از اینکه می‌توانیم به تولید مواد غذایی به روشی پایدار برای آینده ادامه دهیم، افرادی کلیدی هستند. دانش‌آموختگان این رشته دانشگاهی، می‌توانند در موقعیت‌های شغلی مختلفی، به ارائه خدمت بپردازند. بخشی از مشاغل مرتبط با رشته مهندسی تولید و ژنتیک گیاه، عبارتند از:

مدیر یا مجری واحدهای تولیدی دولتی و خصوصی کشاورزی
کارشناس متخصص و برنامه‌ریز در زمینه‌های مختلف زراعت و به‌نژادی، در واحدهای اجرایی، از جمله وزرات کشاوزی، وزارت جهاد سازندگی و غیره.
مربی در مراکز آموزشی کشاورزی
مجری امور تحقیقاتی در واحدهای تحقیقات کشاورزی
توجه داشته باشید که حجم عمده‌ای از درس‌های کلیدی و کاربردی در این رشته، در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی،‌ عرضه می‌شود. بنابراین، بدیهی است که دانش‌آموختگان این مقاطع، در مقایسه با فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی، از شانس بسیار بالاتری برای به دست آوردن موقعیت‌های شغلی بهتر، برخوردار هستند.

دروس و واحدهای درسی

دربرگیرنده درس های تخصصی این رشته است که مهم ترین آن ها عبارتند از:

آناتومی و فیزیولوژی گیاهی
مدیریت بیماری های گیاهان زراعی
موروفولوژی و سیستماتیک گیاهی
کشاورزی پایدار
طرح های آزمایشی کشاورزی
مدیریت آب در کشاورزی
مدیریت آفات گیاهی
مبانی تولید گیاهان باغی
مبانی و مدیریت علف های هرز
فیزیولوژی گیاهان زراعی
شناخت و مدیریت خاک در تولید گیاهی
هوا و اقلیم شناسی
اصول نگهداری مواد غذایی
مبانی بیوتکنولوژی گیاهی
ژنتیک
مبانی فراوری محصولات گیاهی
مبانی تغذیه گیاهی
مبانی به نژادی گیاهی
تولید محصولات ارگانیک
تولید و بهره برداری گیاهان دارویی
تولید گیاهان صنعتی
تولید گیاهان علوفه ای
تولید غلات
تولید حبوبات
تولید گیاهان زراعی در مناطق کم آب
فناوری های نوین در تولید گیاهان زراعی
بیولوژی و تکنولوژی بذر
تولید گیاهان زراعی، تغییر اقلیم و تنش های محیطی
مهارت آموزی
بیوفیزیک محیطی.