گیاه پزشکی
پیشینه و معرفی رشته
دانش گیاه پزشکی به جای معالجه انسان به حفظ و معالجه گیاهان اعم از گیاهان زراعی، زینتی و درختان میوه میپردازد و آنچه که گیاه را رنج میدهد و به سلامت آن صدمه میزند، مطالعه و بررسی میکند؛ یعنیدانشجوی این گرایش با آفاتی که در مزرعهها، انبارها، سیلوها و کشتیها به بخشهای مختلف گیاه صدمه میزند از قبیل حشرات، جوندگان و علفهای هرز یا بیماریهای گیاهی مانند قارچها، ویروسها و باکتریها آشنا میشود و نحوه سمپاشی را در مراحل مختلف رشد و نگهداری از گیاه و نحوه ضد عفونی انبارها را فرا میگیرد. البته باید توجه داشت که آنچه به گیاه صدمه میزند تنها بیماری نیست بلکه سرمازدگی، گرمازدگی و حتی کمبود مواد غذایی در خاک نیز گیاه را رنج میدهد و جزو ضایعات گیاهی محسوب میشود. از همین رو دانشجوی گیاه پزشکی باید موارد فوق را بشناسد و نحوه جلوگیری از این آسیبها را بیاموزد.
چشم انداز رشته
هدف از ایجاد این رشته، تربیت کارشناسانی است که علاوه بر معلومات کشاورزی، فنی و زیست شناسی، برای آشنایی با ارگانیسمهایی که آفت گیاهان هستند، بیماریها و سایر مشکلات گیاهی را طی دورههای تئوری و عملی آموزش ببینند و با روشهای حفظ و نگهداری از محصولات کشاورزی آشنا شوند. قبل از توضیح درباره زمینه کاری گیاه پزشکان، به برخی از وظایف یک فارغالتحصیل رشته گیاه پزشکی اشاره میکنیم:
تشخیص نوع آفت و سایر عوامل بیماریزا در گیاهان زراعی، باغی، زینتی، جنگلی، مرتعی یا فرآوردههای گیاهی
کاهش منطقی و مصرف بهینه آفتکشها و سموم کشاورزی
استفاده از سموم و آفتکشهای سازگار با طبیعت
جلوگیری از هدر رفت منابع مالی و کاهش هزینه تولید
افزایش سطح دانش عمومی کشاورزاندر مورد مشکلات زمینهای زراعی
جلوگیری از تخریب و هدررفت منابع آب، خاک و گیاهان
بهکارگیری روشهای مفید در ممانعت از ایجاد گونههای مقاومت به سموم و آفتکشها، با کنترل روشهای مبارزه
انجام کارهای تحقیقاتی بر روی عوامل زیانآور محصولات کشاورزی
اجرای پژوهشهای گیاه پزشکی با استفاده از روشهای نوین و بهینه
جمع آوری، شناسایی و رده بندی آفات نباتی
شناسایی، تحقیق و بررسی در مورد کارایی و تکثیر عوامل بیولوژیک و طبیعی برای مبارزه بیولوژیک علیه آفات
شناخت تأثیرات باقیمانده سموم کشاورزی روی محصولات
ایجاد تکنیکهای جدید و مفید سم پاشی
آزمایش سموم و آفتکشهای جدید
شناخت بیولوژیک و زیستبوم گیاهان و عصارهگیری از آنها برای استفاده در زمینه کنترل عوامل زیانآور.
دروس و واحدهای درسی
دروس پایه\t: ریاضیات عمومی، گیاه شناسی ۱ (فیزیولوژی و تشریح)، گیاه شناسی ۲ (سیستماتیک و مورفولوژی)، اکولوژی عمومی، فیزیک عمومی، شیمی عمومی، شیمی آلی، بیوشیمی، آمار و احتمالات، زیست شناسی سلولی و مولکولی، ژنتیک، جانورشناسی، آشنایی با کامپیوتر. دروس اصلی\t: طرح آزمایشهای کشاورزی، آبیاری عمومی، هوا و اقلیمشناسی، خاکشناسی عمومی، زراعت عمومی، باغبانی عمومی، ماشینهای کشاورزی، بیماریشناسی گیاهی، آفتشناسی گیاهی، اقتصاد و مدیریت کشاورزی، مبانی کشاورزی پایدار، عملیات کشاورزی. دروس تخصصی\t: حشرهشناسی، قارچشناسی، ویروسها و پروکاریوتهای بیماریزای گیاهی، کنهشناسی، نماتودشناسی، سمشناسی، تکنولوژی مبارزه شیمیایی، اصول کنترل آفات شیمیایی، اصول کنترل بیماریهای گیاهی، آفات مهم گیاهان زراعی، آفات مهم درختان میوه، بیماریهای مهم درختان میوه، آفات مهم گیاهان جالیزی، سبزی و زینتی، بیماریهای مهم گیاهان جالیزی، سبزی و زینتی، علفهای هرز و کنترل آنها، آفات انباری، کارآموزی
