علوم و مهندسی صنایع غذایی

پیشینه و معرفی رشته

در حال حاضر، دو رشته مستقل در مقطع کارشناسی، در حوزه صنایع غذایی، ارائه می‌شوند و دانشجو می‌پذیرند. رشته اول، با عنوان «علوم و صنایع غذایی» و کد ردیف رشته 40 شناخته می‌شود. این رشته در زیرگروه یک گروه آزمایشی تجربی قرار دارد و پذیرش آن به صورت کشوری است. رشته دوم، با عنوان «علوم و مهندسی صنایع غذایی (کشاورزی)» و کد ردیف رشته 106، شناسایی می‌شود. این رشته در زیرگروه ۵ گروه آزمایشی تجربی قرار دارد و پذیرش آن به صورت قطبی است. در این نوشتار، هر دوی این رشته‌ها را معرفی می‌کنیم، هرچند، موضوع بحث آن، بیشتر بر رشته دوم،‌ یعنی علوم و مهندسی صنایع غذایی است. لطفا به تشابه اسم رشته‌ها دقت کنید. رشته علوم و مهندسی صنایع غذایی، یکی از شاخه‌های گروه کشاورزی است که هدف اصلی آن، تولید، برداشت و فراوری مواد خام گیاهی و دامی و حفظ کیفیت آن‌ها تا رسیدن به دست مصرف‌کننده است. این رشته، سرشار از درس‌های حفظی و محاسباتی است که بیشتر آن‌ها با زیست و شیمی مرتبط هستند و با دنیایی از اصطلاحات علمی و اسامی تخصصی سر و کار دارد که ورود به آن، نیازمند داشتن مهارت کافی در زبان انگلیسی است.

چشم انداز رشته

با این تعریف، می‌توان حدس زد که مهندسان علوم و مهندسی صنایع غذایی، در زمینه‌های عملیات تبدیل مواد غذایی، نگهداری محصولات کشاورزی، کنترل کیفیت، کمک به طراحی و بهینه سازی خطوط تولید در کارخانه‌ها، هدایت و نظارت مسئولیت فنی واحدهای تولید فرآورده های مختلف غذایی فعالیت می‌کنند. زمینه‌های تخصصی حرفه‌ای دانش‌آموختگان گرایش‌های مختلف صنایع غذایی به صورت زیر دسته‌بندی شده است:

آشنایی با مبانی علوم پایه، علوم تخصصی شیمی، بیوشیمی و بیوتکنولوژی مواد غذایی
آشنایی تئوری و عملی با دروس تخصصی فرایندهای تبدیل، نگهداری و بسته‌بندی مواد غذایی
طراحی کارخانه و واحدهای فراوری و تبدیل مواد غذایی
فرمولاسیون و نوآوری در ساخت محصولات جدید، فرآیند و تجهیزات به منظور ایجاد افزایش ارزش افزوده در زنجیره غذایی
استفاده بهینه از ضایعات کشاورزی و فراورده‌های جانبی واحدهای صنایع غذایی.
افزایش تخصص مهارت در زمینه‌های ایجاد و بهبود کیفیت ایمنی و سلامت مواد غذایی
توسعه راه‌های افزایش ایمنی و سلامت مواد غذایی در زنجیره تولید.

دروس و واحدهای درسی

علاوه بر درس‌های پایه و عمومی که تقریباً بین همه رشته‌ها در مقطع کارشناسی یکسان است، رشته مهندسی صنایع غذایی، به عنوان یکی از شاخه‌های مهندسی شیمی،‌ از یک سو و یکی از زیرگروه‌های مجموعه مهندسی کشاورزی،‌ از سوی دیگر، دربرگیرنده درس‌های تخصصی این رشته است.