صفحات رشد استخوان و افزایش قد
افزایش قد
نقاط خاصی در استخوانهای بدن هست به اسم صفحه های رشد. این نقاط در واقع مناطقی هستند که با تولید بافت استخوانی باعث افزایش طول استخوانها می شوند و با بلند تر شدن و افزایش قد ارتباط دارند. با بالاتر رفتن سن انسان و شروع بلوغ این صفحه های رشد بسته می شوند و دیگر طول استخوانهای افزایش طول زیادی ندارد و بعد از آن افزایش قد متوقف می شود. حداکثر سرعت افزایش قد در حد و سنین بلوغ خواهد بود و تا ۱۸ سالگی میتواند ادامه داشته باشد. البته در پسران می تواند افزایش قد بعد از ۱۸ سالگی تا ۲۴ سالگی ادامه داشته باشد ولی این تغییر خیلی زیاد نخواهد بود. در بدن هورمون رشد سبب افزایش قد می شود ، ولی عملکرد آن در افزایش قد فقط قبل از بسته شدن صفحه های رشد است و پس از آن چون شکل دیگری از استخوان سازی را تقویت می کند، به جای افزایش قد باعث درشت شدن استخوانهای چهره، دستها و پاها بدون افزایش قد میشود. به همین دلیل این هورمون فقط در فردی که هنوز به سن بلوغ نرسیده اثر افزایش قد دارد. علل مختلفی می تواند بر میزان افزایش قد تاثیر داشته باشد که قطعا مهمترین فاکتور در این مورد وراثت و ژنتیک می باشد ، ولی متاسفانه در این مورد دانش فعلی بشری هیچ دخالتی نمی تواند داشته باشد. عواملی مانند تغذیه ، استراحت کافی و ورزش نیز در سنین رشد می تواند بر اندازه نهایی قد تاثیر داشته باشد. برای این که وضعیت مراکز رشد استخوانی و درنتیجه امکان افزایش قد بررسی شود لازم است به فوق تخصص غدد مراجعه کرد تا بررسی شوید . در صورت فعال بودن مراکز رشد استخوانی راهنمایی های لازم ارائه خواهد شد . در صورت بسته شدن صفحات رشد استخوانی امکان افزایش قد وجود نخواهد داشت . بسیاری از کسانی که در سنین رشد یا بلوغ به پزشک مراجعه میکنند و از کوتاهی قدشان شکایت دارند، از اینکه پزشکشان برای آنها گرافی ساده استخوانهای مچ دست را درخواست میکند، متعجب میشوند. در واقع پزشک با مشاهده عکس مچ دست، سن استخوانی را تشخیص میدهد و میفهمد که آیا صفحه رشد استخوانهای فرد باز است و هنوز جای رشد دارد یا نه؟ در صورتیکه اگر سن استخوانی فرد بالا باشد و صفحه رشد بسته شده باشد، دیگر جایی برای رشد طولی استخوانها نخواهد بود. واقعیت آن است که در انتهای استخوانها صفحهای به نام اپیفیز وجود دارد که در سنین رشد از جنس غضروف است و با تاثیر از هورمون رشد غضروفسازی میکند. با گذشت زمان این غضروفها به ترتیب شروع به استخوانی شدن میکنند و غضروفهایی جدید نیز ساخته میشوند و به این ترتیب استخوان رشد طولی میکند و به اصطلاح درازتر میشود. تقریبا در حوالی سنین ۱۸ سالگی این صفحات رشد از حالت غضروفی به حالت استخوانی در میآیند و دیگر استخوان رشد طولی نمیکند. در این حالت است که پزشکان اصطلاحا میگویند صفحات رشد استخوانی بسته شدهاند. گاهی در برخی از افراد بسته شدن صفحات استخوانی حتی تا ۲۰ سالگی ممکن است که به طول بینجامد یا به طور نادر نیز در سنین کمتری بسته شوند. در هر صورت پس از بسته شدن صفحات رشد استخوانی افزایش قد دیگر برای شما مقدور نخواهد بود. پس اگر در سنی هستید که صفحات رشد استخوانهایتان هنوز بسته نشده میتوانید با تغییراتی در سبک زندگی خود ترشح هورمون رشدتان را افزایش دهید و به بلندتر شدن قدتان امیدوار باشید.