چهل حدیث در مورد نیکی به پدر ومادر
«بر الوالدین اکبر فریضة»
بزرگترین واجب امیر المؤمنین علی(ع) فرمود:بزرگترین و مهمترین تکلیف الهی نیکی به پدر و مادر است. میزان الحکمة، ج 10، ص 709.
«افضل الاعمال الصلاة لوقتها، و بر الوالدین و الجهاد فی سبیل الله»
برترین اعمال امام صادق(ع) فرمود:برترین کارها عبارتست از: 1 - نماز در وقت 2 - نیکی به پدر و مادر 3 - جهاد در راه خدا. بحار الانوار، ج 74، ص 85.
«فقر مع والدیک فوالذی نفسی بیده لانسهما بک یوما و لیلة خیر من جهاد سنة»
انس با پدر و مادر فقال رسول الله(ص) مردی خدمت پیامبر اکرم(ص) آمد و گفت:پدر و مادر پیری دارم که به خاطر انس با من مایل نیستند به جهاد بروم، رسول خدا(ص) فرمود:پیش پدر و مادرت بمان، قسم به آنکه جانم در دست اوست انس یکروز آنان با تو از جهاد یکسال بهتر است. بحار الانوار، ج 74، ص 52.
منبع: البته در صورتی که جهاد واجب عینی نباشد
«ای الاعمال احب الی الله عز و جل؟ قال:الصلاة لوقتها، قلت ثم ای شی ء؟قال: بر الوالدین، قلت: ثم ای شی ء؟ قال: الجهاد فی سبیل الله»
محبوبترین کارها عن ابن مسعود قال: سئلت رسول الله(ص) ابن مسعود می گوید: از پیامبر گرامی(ص) سؤال کردم محبوبترین کار پیش خدا کدام است؟فرمود: نماز در وقت،گفتم: بعد از آن چه چیز؟فرمود: نیکی به پدر و مادر،گفتم: بعد از آن چه چیز،فرمود: جهاد در راه خدا. بحار الانوار، ج 74، ص 70.
«ما ولد بار نظر الی ابویه برحمة الا کان له بکل نظرة حجة مبرورة.فقالوا: یا رسول الله و ان نظر فی کل یوم مائة نظرة؟قال: نعم، الله اکبر و اطیب»
نگاه به پدر و مادر پیامبر خدا(ص) فرمود:هر فرزند نیکو کاری که با مهربانی به پدر و مادرش نگاه کند در مقابل هر نگاه، ثواب یک حج کامل مقبول به او داده می شود، سؤال کردند، حتی اگر روزی صد مرتبه به آنها نگاه کند؟فرمود: آری خداوند بزرگتر و پاکتر است. بحار الانوار، ج 74، ص 73.
«ان الله عز و جل امر بثلاثة مقرون بها ثلاثة اخری: امر بالصلاة و الزکاة، فمن صلی و لم یزک لم تقبل منه صلاته و امر بالشکر له و للوالدین، فمن لم یشکر والدیه لم یشکر الله، و امر باتقاء الله و صلة الرحم، فمن لم یصل رحمه لم یتق الله عز و جل»
عظمت پدر و مادر عن ابی الحسن الرضا(ع) قال امام رضا(ع) فرمود:خداوند متعال فرمان داده سه چیز همراه سه چیز دیگر انجام گیرد:
به نماز همراه زکات فرمان داده است، پس کسی که نماز بخواند و زکات نپردازد نمازش نیز پذیرفته نمی شود.
به سپاسگزاری از خودش و پدر و مادر فرمان داده است، پس کسی که از پدر و مادرش سپاسگزاری نکند، خدا را شکر نکرده است.
به تقوای الهی فرمان داده و به صله رحم، پس کسی که صله رحم انجام ندهد تقوای الهی را هم بجا نیاورده است. بحار الانوار، جلد 74، ص 77.
«بر الوالدین من حسن معرفة العبد بالله اذ لا عبادة اسرع بلوغا بصاحبها الی رضی الله من حرمة الوالدین المسلمین لوجه الله تعالی»
احترام پدر و مادر امام صادق(ع) فرمود:نیکی به پدر و مادر نشانه شناخت شایسته بنده خداست. زیرا هیچ عبادتی زودتر از رعایت حرمت پدر و مادر مسلمان به خاطر خدا انسان را به رضایت خدا نمی رساند. بحار الانوار، ج 74، ص 77.
«من اصبح مطیعا لله فی الوالدین اصبح له بابان مفتوحان من الجنة و ان کان واحدا فواحدا»
اطاعت از والدین کسی که دستور الهی را در مورد پدر و مادر اطاعت کند، دو درب از بهشت برویش باز خواهد شد، اگر فرمان خدا را در مورد یکی از آنها انجام دهد یک درب گشوده می شود. کنز العمال، ج 16، ص 467.
«العبد المطیع لوالدیه و لربه فی اعلی علیین»
ارزش اطاعت از پدر و مادر پیامبر اکرم(ص) فرمود:بنده ای که مطیع پدر و مادر و پروردگارش باشد، روز قیامت در بالاترین جایگاه است. کنز العمال، ج 16، ص 467.
«من حج عن والدیه او قضی عنهما مغرما بعثه الله یوم القیامة مع الابرار»
پرداخت بدهی والدین عن رسول الله(ص) رسول خدا(ص) فرمود:کسی که به نیت پدر و مادرش حج انجام دهد یا بدهکاری آنها را بپردازد خداوند او را در روز قیامت با نیکان بر می انگیزد. کنز العمال، ج 16، ص 468.
«من ارضی والدیه فقد ارضی الله و من اسخط والدیه فقد اسخط الله»
خشنودی پدر و مادر آنکه پدر و مادرش را خشنود کند، خدا را خشنود کرده و کسی که پدر و مادر خود را به خشم آورد، خدا را به خشم آورده است. کنز العمال، ج 16، ص 470.
«بینا موسی بن عمران یناجی ربه عز و جل اذ رای رجلا تحت عرش الله عز و جل فقال: یا رب من هذا الذی قد اظله عرشک؟فقال: هذا کان بارا بوالدیه، و لم یمش بالنمیمة»
عاقبت نیکی به پدر و مادر عن الصادق(ع) قال امام صادق(ع) فرمود:هنگامی که حضرت موسی(ع) مشغول مناجات با پروردگارش بود، مردی را دید که در زیر سایه عرش الهی در ناز و نعمت است، عرض کرد: خدایا این کیست که عرش تو بر او سایه افکنده است؟ خداوند متعال فرمود: او نسبت به پدر و مادرش نیکوکار بود و هرگز سخن چینی نمی کرد. بحار الانوار، ج 74، ص 65.
«سر سنتین بر والدیک، سر سنة صل رحمک»
سفر برای نیکی به پدر و مادر دو سال راه برو به پدر و مادرت نیکی کن، یکسال راه برو و صله رحم انجام بده، بحار الانوار، ج 74، ص 83.
منبع: یعنی اگر پدر و مادرت در فاصله دوری هستند که دو سال باید راه بروی تا به آنها برسی و نیکی کنی ارزش دارد
«من احب ان یمد له فی عمره و ان یزاد فی رزقه فلیبر والدیه و لیصل رحمه»
پدر و مادر و افزایش عمر و روزی پیامبر خدا(ص) فرمود:کسی که دوست دارد عمرش طولانی و روزیش زیاد شود، نسبت به پدر و مادرش نیکی کند و صله رحم بجای آورد. کنز العمال، ج 16، ص 475.
«یا میسر قد حضر اجلک غیر مرة و لا مرتین، کل ذلک یؤخر الله اجلک، لصلتک قرابتک، و ان کنت ترید ان یزاد فی عمرک فبر شیخیک یعنی ابویک»
آثار نیکی به پدر و مادر عن حنان بن سدیر قال: کنا عند ابی عبد الله(ع) و فینا میسر فذکروا صلة القرابة فقال ابو عبد الله(ع) حنان بن سدیر می گوید: در حضور امام صادق(ع) بودیم که میسر هم در میان ما بود، از رابطه خویشاوندی سخن به میان آمد، امام صادق(ع) فرمود:ای میسر چند بار اجل و مرگ تو فرا رسیده و هر بار خداوند آن را به خاطر صله رحم با خویشاوندانت تاخیر انداخته است، اگر می خواهی خداوند عمر تو را زیاد کند به پدر و مادرت نیکی کن. بحار الانوار، ج 74، ص 84.
اول نیکی به مادر عن ابی عبد الله(ع) قال:جاء رجل الی النبی(ص) فقال:یا رسول الله من ابر؟قال(ص): امک،قال: ثم من؟قال(ص): امک،قال: ثم من؟قال(ص): امک،قال: ثم من؟قال(ص): اباک. امام صادق(ع) فرمود:مردی خدمت پیامبر(ص) آمد و گفت: ای رسول خدا به چه کسی نیکی کنم؟ فرمود: به مادرت، عرض کرد، بعد از او به چه کسی؟ فرمود: به مادرت، گفت: سپس به چه کسی؟ فرمود: به مادرت، سؤال کرد: سپس به چه کسی؟ فرمود: به پدرت بحار الانوار، ج 74، ص 49.
نتیجه نیکی به پدر و مادر عن رسول الله(ص) قال: بروا اباءکم یبرکم ابناءکم، عفوا عن نساء الناس تعف نسائکم. رسول خدا(ص) فرمود:به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی کنند، از زنان مردم چشم پوشی کنید تا دیگران نسبت به زنهای شما چشم پوشی کنند. کنز العمال، ج 16، ص 466.
«لا یسمیه باسمه، و لا یمشی بین یدیه، و لا یجلس قبله و لا یستسب له»
حق پدر عن ابی الحسن موسی(ع) قال: سال رجل رسول الله(ص): ما حق الوالد علی ولده؟ قال (ص) از امام کاظم(ع) نقل شده که فرمود:مردی از پیامبر خدا(ص) سؤال کرد: حق پدر بر فرزند چیست؟ حضرت فرمود: 1 - او را با نام صدا نکند 2 - در راه رفتن از او جلو نیفتند. 3 - قبل از او ننشیند. 4 - کاری انجام ندهد که مردم پدرش را فحش بدهند. بحار الانوار، ج 74، ص 45.
«نظر الولد الی والدیه حبا لهما عبادة»
عبادت در نگاه رسول خدا(ص) فرمود:نگاه محبت آمیز فرزند به پدر و مادرش عبادت است. بحار الانوار، ج 74، ص 80.
«الاحسان ان تحسن صحبتهما و لا تکلفهما ان یسالاک شیئا هما یحتاجان الیه»
رفتار با والدین عن ابی ولاد الحناط قال: سالت ابا عبد الله(ع) عن قول الله: فقال ابی ولاد می گوید: معنای آیه «و بالوالدین احسانا» را از امام صادق(ع) پرسیدم، فرمود:احسان به پدر و مادر اینست که رفتارت را با آنها نیکو کنی و مجبورشان نکنی تا چیزی که نیاز دارند از تو بخواهند. «یعنی قبل از درخواست آنان » نیازشان را برطرف کنی» بحار الانوار، ج 74، ص 79.
«لا تملا عینیک من النظر الیهما الا برحمة و رقة، و لا ترفع صوتک فوق اصواتهما، و لا یدیک فوق ایدیهما و لا تتقدم قدامهما»
وظیفه در برابر والدین امام صادق(ع) فرمود: چشمهایت را جز از روی دلسوزی و مهربانی با پدر و مادر خیره مکن و صدایت را بلندتر از صدای آنها نکن دستهایت را بالای دستهای آنها مبر، و جلوتر از آنان راه مرو. بحار الانوار، ج 74، ص 79.
«ما یمنع الرجل منکم ان یبر والدیه حیین او میتین، یصلی عنهما و یتصدق عنهما و یحج عنهما و له مثل ذلک، فیزیده الله(عز و جل) ببره و صلاته خیراً کثیراً»
نیابت از پدر و مادر امام صادق(ع) فرمود:چه چیز مانع شخص می شود وقتی که پدر و مادرش زنده یا مرده اند به آنها نیکی کند، باین صورت که به نیت آنها نماز بخواند، صدقه بدهد، حج بجا بیاورد و روزه بگیرد، زیرا اگر چنین کند ثواب آنها به پدر و مادر می رسد و به خود شخص هم همانقدر ثواب داده می شود، به علاوه خداوند متعال به واسطه کارهای نیک و نماز او خیر زیادی به او عطا می کند. بحار الانوار، ج 74، ص 46.
«ثلاث لم یجعل الله (عز و جل) لاحد فیهن رخصة اداء الامانة الی البر و الفاجر و الوفاء بالعهد للبر و الفاجر و بر الوالدین برین کانا او فاجرین»
نیکی به والدین بد عن ابی جعفر(ع) قال امام باقر(ع) فرمود:در سه چیز خداوند متعال به احدی اجازه ترک آنها را نداده است:
ادای امانت به مرد نیکوکار و فاسق.
وفای به عهد و پیمان نسبت به نیکوکار و فاسق.
نیکی به پدر و مادر، نیکو کار باشند یا فاسق و لا ابالی. بحار الانوار، ج 74، ص 56.
«بر الوالدین واجب، و ان کانا مشرکین و لا طاعة لهما فی معصیة الخالق»
برخورد با پدر و مادر مشرک فیما کتب الرضا(ع) للمامون در نوشته حضرت رضا(ع) به مامون آمده که:نیکی به پدر و مادر واجب و لازم است اگرچه مشرک و کافر باشند، ولی در معصیت خدا نباید اطاعتشان کرد. بحار الانوار، ج 74، ص 72.
«من زار قبر والدیه او احدهما فی کل جمعة مرة غفر الله له و کتب برا»
زیارت قبر والدین عن رسول الله(ص) قال رسول خدا(ص) فرمود:کسی که قبر پدر و مادر یا یکی از آن دو را در هر جمعه یکبار زیارت کند خداوند او را می بخشد و او را نیکوکار می نویسد. کنز العمال، ج 16، ص 468.
«کن بارا و اقتصر علی الجنة و ان کنت عاقا فاقتصر علی النار»
بهشت و نیکی به والدین عن ابی الحسن(ع) قال: قال رسول الله(ص) از امام رضا(ع) نقل شده که فرمود:رسول خدا(ص) فرمود:نسبت به پدر و مادر نیکوکار باش تا پاداش تو بهشت باشد ولی اگر عاق آنها شوی جهنمی خواهی بود. اصول کافی، ج 2، ص 348.
«لو علم الله شیئا ادنی من اف لنهی عنه، و هو من ادنی العقوق و من العقوق ان ینظر الرجل الی والدیه فیحد النظر الیهما»
نگاه تیز به پدر و مادر عن ابی عبد الله(ع) قال امام صادق(ع) فرمود: اگر خداوند چیزی کمتر از اف (اوه) گفتن سراغ داشت از آن نهی می کرد: و اف گفتن از کمترین مراتب عاق شدن است. نوعی از عاق شدن اینست که انسان به پدر و مادرش تیز نگاه کند. خیره شود اصول کافی، ج 4، ص 50.
«من نظر الی ابویه نظر ماقت، و هما ظالمان له، لم یقبل الله له صلاة»
نگاه خشم آلود به پدر و مادر عن ابی عبد الله(ع) قال امام صادق(ع) فرمود:کسی که از روی نفرت به پدر و مادرش که باو ستم کرده اند نگاه کند، نمازش در درگاه الهی پذیرفته نمی شود. اصول کافی، ج 4، ص 50.
«من احزن والدیه فقد عقهما»
غمگین کردن پدر و مادر امیرالمؤمنین(ع) فرمود:کسی که پدر و مادر خویش را غمگین سازد عاق والدین شده است. بحار الانوار، ج 74، ص 64.
منبع: حق آنها را رعایت نکرده است
«ان ابی نظر الی رجل و معه ابنه یمشی و الابن متکی ء علی ذراع الاب، قال:فما کلمه ابی مقتا له حتی فارق الدنیا»
نتیجه بی ادبی به والدین عن ابی جعفر(ع) قال امام صادق(ع) فرمود:پدرم مردی را دید که پسرش همراهش راه می رفت و به بازوی پدر تکیه کرده بود، (وقتی این جریان را دید) تا زنده بود از روی ناراحتی و خشم با او صحبت نکرد. بحار الانوار، ج 74، ص 64.
«ثلاثة من عازهم ذل:الوالد و السلطان و الغریم»
درگیری با پدر امام صادق(ع) فرمود:هر کس با این سه نفر کشمکش کند خوار می گردد:پدر، سلطان حق و شخص بدهکار. بحار الانوار، ج 74، ص 71.
«ایاکم و عقوق الوالدین، فان ریح الجنة توجد من مسیرة الف عام و لا یجدها عاق و لا قاطع رحم»
محرومیت عاق والدین پیامبر خدا(ص) فرمود: از عاق والدین شدن بپرهیزید، زیرا با اینکه بوی بهشت از مسافت هزار سال به مشام می رسد، عاق والدین و کسی که قطع رحم کند آن بو را احساس نخواهد کرد. بحار الانوار، ج 74، ص 62.
منبع: یعنی بیش از هزار سال از بهشت فاصله دارد
«لا یدخل الجنة العاق لوالدیه و المدمن الخمر و المنان بالفعال للخیر اذا عمله»
بدبختی عاق والدین عن الصادق(ع) قال امام صادق(ع) فرمود: عاق والدین و شرابخوار و انسان خیر منت گذار وارد بهشت نمی شوند. بحار الانوار، ج 74، ص 74.
«اربعة لا ینظر الله الیهم یوم القیامة، عاق و منان و مکذب بالقدر و مدمن خمر»
عاقبت عاق والدین رسول خدا(ص) فرمود:در قیامت خدا به چهار گروه نظر رحمت نخواهد کرد:
عاق والدین 2 - منت گذار3 - منکر قضاء و قدر4 - شرابخوار. بحار الانوار، ج 74، ص 71.
«ثلاثة من الذنوب تعجل عقوبتها و لا تؤخر الی الاخرة: عقوق الوالدین، و البغی علی الناس و کفر الاحسان»
مجازات عاق والدین پیامبر گرامی اسلام(ص) فرمود:کیفر سه گناه به قیامت نمی ماند
منبع: یعنی در همین دنیا مجازات می شود
عاق پدر و مادر2 - ظلم و تجاوز به مردم 3 - ناسپاسی در مقابل احسان و نیکی. بحار الانوار، ج 74، ص 74.
«الذنوب التی تظلم الهواء عقوق الوالدین»
عاق والدین عن ابی عبد الله(ع) قال امام صادق(ع) فرمود:از گناهانی که هوا را تیره و تار می کند عاق والدین شدن است. بحار الانوار، ج 74، ص 74.
«عقوق الوالدین من الکبائر لان الله (عز و جل) جعل العاق عصیا شقیا»
شقاوت عاق والدین امام صادق(ع) فرمود:عاق پدر و مادر شدن از گناهان کبیره است، زیرا خداوند متعال عاق والدین را گناهکار شقی شمرده است. بحار الانوار، ج 74، ص 74.
هلاکت عاق والدین عن ابی عبد الله(ع) : "ان رسول الله(ص) حضر شابا عند وفاته فقال(ص) له: قل: لا اله الا الله،قال(ع): فاعتقل لسانه مرارا فقال(ص) لامراة عند راسه: هل لهذا ام؟ قالت: نعم انا امه،قال(ص): افساخطة انت علیه؟ قالت: نعم ما کلمته منذ ست حجج،قال(ص) لها: ارضی عنه،قالت: رضی الله عنه برضاک یا رسول الله فقال له رسول الله(ص): قال: لا اله الا الله قال(ع): فقالها... ثم طفی..." هنگام مرگ جوانی، پیامبر اکرم(ص) کنار بستر او حضور یافتند و به جوان فرمودند: بگو لا اله الا الله، فرمود: زبانش بند آمد، چندبار تکرار کرد ولی زبان او بند شد، پیامبر(ص) به زنی که کنار جوان بود فرمود: آیا این جوان مادر دارد؟ زن گفت: بله، من مادر او هستم، فرمود: آیا از او ناراضی هستی؟ زن گفت: بله شش سال است با او صحبت نکرده ام، فرمود: از او راضی شو، زن گفت: یا رسول الله بخاطر رضایت تو خدا از او راضی شود. (من از او راضی شدم) سپس پیامبر(ص) بجوان فرمود: بگو لا اله الا الله، جوان در این هنگام گفت: لا اله الا الله و پس از لحظاتی مرد. بحار الانوار، ج 74، ص 75.
«یقال للعاق اعمل ما شئت فانی لا اغفر لک و یقال للبار اعمل ما شئت فانی ساغفر لک»
اعمال عاق والدین رسول خدا(ص) فرمود:به عاق والدین از (طرف خدا) گفته می شود: هر کاری می خواهی انجام بده دیگر تو را نمی بخشم و به نیکوکار (نسبت به پدر و مادر) هم گفته می شود: هر چه می خواهی انجام ده تو را می بخشم. بحار الانوار، ج 74، ص 80.
نیکی به والدین و آمرزش گناه قال علی بن الحسین(ع) : "جاء رجل الی النبی(ص) فقال: یا رسول الله ما من عمل قبیح الا قد عملته فهل لی توبة؟ فقال له رسول الله(ص) فهل من والدیک احد حی؟ قال: ابی قال: فاذهب فبره. قال: فلما ولی قال رسول الله(ص) لو کانت امه." امام سجاد(ع) فرمود:مردی خدمت رسول خدا(ص) رسید و گفت: ای رسول خدا، من هیچ کار زشتی نمانده که انجام نداده باشم، آیا می توانم توبه کنم؟ رسول خدا(ص) فرمود: آیا هیچ یک از پدر و مادرت زنده هستند؟ گفت: بله، پدرم. حضرت فرمود: برو به او نیکی کن (تا آمرزیده شوی). وقتی او راه افتاد پیامبر(ص) فرمود: کاش مادرش زنده بود. بحار الانوار، ج 74، ص 82. نوجوانی سلام عشقم.اجازه میدی نوجوانی نصب بشه؟ نصب برنامه بی خیال نوجوانی سلام عشقم.اجازه میدی نوجوانی روی گوشی شما نصب بشه؟ از منوی بالای مروگر خودت روی گزینه "Add to Home Screen" کلیک کن بی خیال
منبع: یعنی اگر او زنده بود و به او نیکی می کرد، زودتر آمرزیده می شد